Kerken, kloosters en abdijen in de Ardennen

De abdij van Echternach werd gesticht in 698 door Willibrord en groeide uit tot de machtigste instelling van Luxemburg. Het scriptorium produceerde van de negende tot de elfde eeuw verluchte manuscripten van Europese faam. Na de opheffing in 1797 is het abdijpaleis uit 1727 nu een lyceum met museum.

De abdij van Maredsous ligt bij Denée en werd in 1872 gesticht. Op het domein liggen de basiliek, de esplanade, het terras, de speeltuin en het onthaalcentrum. Bezoekers komen er voor Maredsous-bier, kaas, brood en rondleidingen over delen van het privédomein van de monniken.

De abdij van Mouzon in het gelijknamige stadje aan de Maas werd gesticht in 971 door aartsbisschop Adalbero van Reims. De abdijkerk dateert uit de twaalfde en dertiende eeuw en is een vroeg voorbeeld van de gotische bouwstijl. Na de Franse Revolutie werd de abdij een rusthuis; de kerk en de Franse tuinen zijn vrij toegankelijk.

De Abdij van Orval ligt bij Villers-devant-Orval in de Gaume, in een beschutte vallei met water en bos. Je bezoekt ruïnes van de oude abdij, museumzalen en de apotheek met kruidentuin. De abdij werd na verwoesting in 1793 in de 20e eeuw herbouwd. Orval heeft ook een gastenhuis voor retraite, studie en rust volgens vaste huisregels.

De abdij van Saint-Hubert werd in 687 gesticht en in 825 Benedictijns. Gedurende bijna duizend jaar bestuurden 56 abten een onafhankelijk kerkelijk vorstendom. In 1797 verdreven de Fransen de monniken. Het abdijkwartier uit 1729 staat naast de basiliek en is eigendom van de Belgische staat. Opgravingen in 2011 onthulden Gallo-Romeinse fundamenten.

De abdij van Stavelot werd in 648 gesticht door de heilige Remacle en was meer dan duizend jaar een machtig kerkelijk vorstendom. Vandaag herbergt het complex drie musea over het historische vorstendom, het circuit van Spa-Francorchamps en dichter Guillaume Apollinaire, en zijn de gratis toegankelijke opgravingen van de elfde-eeuwse abdijkerk te bezichtigen.

De Abdij van Val-Dieu in Aubel werd in 1216 gesticht door cisterciënzermonniken en heeft een turbulente geschiedenis doorstaan van branden, plunderingen en de Franse opheffing. Vandaag herbergt het complex een christelijke lekengemeenschap, een brouwerij met blond, bruin, tripel en Grand Cru, een kaasmakerij en een vrij toegankelijk park van zeven hectare.

Het gemeentemuseum van Huy is gevestigd in het voormalige minderbroederklooster in de benedenstad. De franciscanen stichtten hier in de 13e eeuw een klooster; het complex werd in de 17e eeuw herbouwd in Maaslandse stijl. Je ziet kloostergang, binnenhof en een monumentaal portaal. De collectie behandelt Huy van prehistorie tot heden met archeologie, decoratieve kunst, stadsgezichten en het beeld Beau Dieu de Huy. Er zijn ook tijdelijke tentoonstellingen.

Het Malmundarium in Malmedy is gevestigd in het voormalige Benedictijnenklooster dat in 648 door de heilige Remacle werd gesticht. Het museum van 3000 vierkante meter omvat ateliers over de looiers- en papiergeschiedenis, het carnaval Cwarmê met zijn vijftien traditionele maskers en de schatkamer van de kathedraal.

De Basiliek van Avioth ligt in het dorp Avioth in de Franse Meuse, net over de grens met de Ardennen. Het is een grote gotische bedevaartkerk rond een houten Mariabeeld. Op het voorplein staat de Recevresse, een losstaand bouwwerk waar pelgrims hun offers achterlieten.

De Basiliek van Saint-Hubert is de voormalige abdijkerk van de Benedictijnse abdij, gebouwd tussen 1526 en 1564. De barokke gevel dateert van 1700–1702. Het interieur combineert gotische en romaanse elementen. De basiliek is dagelijks vrij toegankelijk.

De collegiale kerk Onze-Lieve-Vrouw van Dinant staat aan de Maas, direct onder de citadel. De huidige kerk werd na een rotsval in de dertiende eeuw gebouwd. De peervormige toren uit de zestiende eeuw bepaalt het stadsbeeld. Binnen vallen het grote glasraam, het doopvont en de grafstenen uit verschillende perioden op.

De Collégiale Notre-Dame et Saint-Domitien staat aan de Maas in Huy en werd gebouwd tussen 1311 en 1536. De kerk herken je aan drie vierkante torens en de rozet Li Rondia. Onder de kerk ligt een romaanse crypte met schatkamer. Daar worden Mosan reliekschrijnen en liturgische voorwerpen getoond, waaronder châsses van Maria, Domitianus, Mengold en Marcus. De rozet is na de oorlog vernieuwd en later gerestaureerd.

De Église Saint-Charles-Borromée in Sedan ligt aan Place d’Armes en werd tussen 1593 en 1601 gebouwd als protestantse tempel. Na 1685 kwam het gebouw in katholieke handen en werd het in 1688 door Robert de Cotte omgevormd tot kruiskerk. De kerk werd in 1692 ingezegend. De façade kreeg twee torens, toegevoegd in 1726 en 1822–1823, met een klokkentoren uit 1837. Binnen vallen de ruime opzet en het orgel uit 1768 op.

De Église Notre-Dame de l’Assomption staat in Florenville en werd gebouwd in 1873. Na schade in 1940 volgde heropbouw in 1951. Binnen vallen glas-in-loodramen op. De toren is circa 50 meter en heeft 48 klokken. Beklim 232 treden naar het belvédère via houten trap en smalle wenteltrap, langs het carillon.

De Église Saint-Martin staat in Montmédy-Haut, midden in de citadel. De huidige kerk werd herbouwd tussen 1753 en 1756 op de plek van een oudere parochiekerk. Binnen heeft ze drie beuken en een sobere 18e-eeuwse opzet. Opvallend zijn het 18e-eeuwse orgelfront en de opgenomen kapel van Malandry (1598).

De kerk van de heiligen Hermes en Alexander in Theux dateert van rond 1019 en is de enige bewaarde Romaanse hallenkerk tussen Loire en Rijn. Het interieur heeft 127 beschilderde houten cassettepanelen uit 1630. De veertiende-eeuwse verdedigingstoren met houten hourd is een van twee bewaarde exemplaren in België.

De kathedraal van Malmedy op de Place du Châtelet is de voormalige abdijkerk van het Benedictijnenklooster, gebouwd van 1776 tot 1784 naar plannen van architect Galhausen. Het interieur heeft stucwerk van François-Joseph Duckers, een marmeren Mariaaltaar uit 1773, grafmonumenten van twee prinsen-abten en een carillon van 35 klokken uit 1786.

De Sint-Stefanuskerk van Waha werd ingewijd op 20 juni 1050 en behoort tot de oudste romaanse kerken van België. In de kerk staan werken van de Meester van Waha. De glasramen van Jean-Michel Folon uit 2004 en 2005 tonen het verhaal van de heilige Stefanus en geven het schip een eigen licht.

De Notre-Dame des Récollets is de oudste kerk van Verviers, voltooid in 1650 als kapel van het Recollectenklooster. De kerk herbergt een Zwarte Madonna die na een aardbeving in 1692 van houding veranderde. Het voorportaal vol bidprentjes en ex-voto's is het centrum van een nog altijd actieve bedevaarttraditie.

De Sint-Antoniuskerk aan de Pont du Chêne in Verviers werd gebouwd in 1883 dankzij een legaat van Amélie Detroz. De neoromanesque kerk in lokale kalksteen heeft een interieur met drie imposante eikenhouten biechtstoelen, vitralen over het leven van de heilige Antonius en een koor in dieprode tinnen.

De neogotische Sint-Nicolaaskerk in La Roche-en-Ardenne dateert uit 1901 en herbergt een uitzonderlijk interieur met vitralen van Londot, een Duits orgel met 4300 pijpen, lindehoutensculpturen en een vloer van 100.000 op hun kant geplaatste leistenen.

De Sint-Martinuskerk van Aarlen werd gebouwd tussen 1907 en 1914 op initiatief van Leopold II en domineert met haar 97 meter hoge toren het stadssilhouet van de provinciehoofdstad. De neogotische kerk is geïnspireerd op de straalgotiek van de dertiende eeuw en is geklasseerd als uitzonderlijk erfgoed van Wallonië.

De Sint-Pieterskerk van Bastogne is een van de oudste en meest bijzondere kerken van de Ardennen. De gotische hallenkerk dateert in haar huidige vorm uit 1536 en is geklasseerd als uitzonderlijk erfgoed van Wallonië. Het polychrome gewelf, de romaanse doopvont en de massieve zandsteen toren behoren tot de hoogtepunten.

De Sint-Remacluskerk van Spa aan de Place Achille Salée werd in 1885 gebouwd in neoromaanse Rijnlandse stijl, opgetrokken in blauwe hardsteen. De kerk is gewijd aan de heilige Remaclus en heeft een band met koningin Marie-Henriette. Binnen staat een polychroom Remaclusbeeld uit omstreeks 1520.

De Sint-Remacluskerk van Verviers aan de Place Saint-Remacle is een monumentale kerk uit het begin van de negentiende eeuw, geïnspireerd op de Romeinse basilieken. Ze kwam tot stand dankzij het mecenaat van rijke textielindustriëlen als de familie Biolley, in de bloeitijd van de Vervierse wolnijverheid. Gewijd aan de heilige Remaclus.

De Sint-Salvatorbasiliek in Prüm is de voormalige kloosterkerk van de Benedictijnenabdij, gesticht in 721. De kerk bewaart de sandalen van Christus, in de achtste eeuw geschonken aan Pepijn de Korte. Het huidige barokke gebouw dateert van 1721 en herbergt ook het grafmonument van de Karolingische keizer Lotharius I.

De Sint-Sebastiaanskerk van Stavelot werd gebouwd in 1750–1754 en staat op de erfgoedlijst van Wallonië. De kerk bewaart het reliekschrijn van Sint-Remacle uit 1268, het enige overblijfsel van de ooit rijke abdijschat, en herbergt verder een gotisch doopvont, een achttiende-eeuws orgel van Korfmacher en werk van beeldhouwer Jean del Cour.

De Sint-Stefanuskerk staat in het centrum van Bütgenbach en dateert uit 1932. Het gebouw is neoromaans, met een robuuste toren en rondbogen. Binnen zijn oudere elementen bewaard, waaronder een romaans doopvont en een beeld van de “glimlachende Madonna”.

De Chapelle de Lorette ligt net buiten Rochefort, aan het einde van de Drève de Lorette. Je loopt vanaf de stad in enkele minuten omhoog naar een 17e- en 18e-eeuwse kapel op de helling. Naast de kapel liggen een calvarie en een kleine kunstmatige grot, vlak bij de Grotte de Lorette.

De heiligdommen van Beauraing zijn opgebouwd rond de meidoornstruik waar de Maagd Maria tussen 1932 en 1933 drieëndertig maal verscheen aan vijf kinderen. Het complex omvat de dag- en nachttoegankelijke verschijningsplaats, de symbolisch geladen votiefkapel uit 1954, de Crypte Sint-Jan en een basiliek met 5000 zitplaatsen.

De grot van de Heilige Antonius van Padua ligt naast de kerk in Crupet, tegen het voormalige presbyterium met het toerismekantoor van Assesse. Het is een kunstmatige rotswand met nissen en levensgrote beelden die scènes uit het leven van de heilige tonen, inclusief het bekende duivelbeeld, gratis te bezoeken dagelijks.

Onze-Lieve-Vrouw van Suxy (Frans: Notre-Dame de Suxy) is een Mariamonument bij Carrefour Notre-Dame, op de weg tussen Chiny en Suxy. Het beeld staat in een ronde open koepel met zes zuilen en een hekwerk eromheen. Je ziet het direct vanaf de berm, in bosrijke omgeving.