De mooiste dorpjes van de Ardennen

De Ardennen worden vaak geassocieerd met de grotere toeristische steden: Durbuy, Bouillon, Han-sur-Lesse, Dinant. De Ardennen worden vaak geassocieerd met de grotere toeristische steden: Durbuy, Bouillon, Han-sur-Lesse, Dinant. Plaatsen die in de zomer druk zijn, waar je vooraf een parkeerplek moet zoeken en in het hoogseizoen soms in de rij staat voor een terras. Maar wie de tijd neemt om van de hoofdweg af te slaan, ontdekt een heel ander gezicht van de regio.

De Ardennen tellen tientallen kleine dorpjes die de meeste bezoekers nooit zien. Dorpjes in smalle valleien langs kleine rivieren, op plateaus boven de boomgrens of verscholen in de uitlopers van het Condrozgebied. Sommige staan op de officiële lijst van de Mooiste Dorpen van Wallonië, anderen haalden deze lijst niet, maar verdienen minstens evenveel aandacht. Wat ze gemeen hebben: een eigen, onmiskenbaar karakter, weinig drukte en een schoonheid die je niet direct verwacht.

In deze lijst staan tien dorpjes die het waard zijn om speciaal voor te rijden. Ze liggen verspreid over de regio: van de Semoisvallei in het zuiden tot de Luikse Famenne in het noorden, van het Condrozgebied in de provincie Namen tot net over de grens in Duitsland. Zeven van de tien dragen het officiële label Les Plus Beaux Villages de Wallonie. De andere drie haalden de lijst op basis van een eigen, onbetwistbaar karakter.

Rochehaut ligt op een plateau hoog boven de Semois, in de gemeente Bouillon. Het dorp is klein maar heeft voor zijn omvang een opvallend groot aanbod aan horeca en overnachtingsmogelijkheden, en dat is niet voor niets. Het Panorama de Frahan, op loopafstand van het centrum, kijkt uit over een van de bekendste rivierbochten van de Ardennen: de Semois maakt hier een brede lus rond het gehucht Frahan in de vallei beneden. Vanuit Rochehaut vertrekt ook de Laddertjeswandeling, officieel de Promenade des Échelles, met metalen ladders bevestigd aan de rotswand en een hoogteverschil van 240 meter. Een van de mooiste en spectaculairste wandelingen van de Belgische Ardennen, maar niets voor mensen met hoogtevrees.

Crupet is een deelgemeente van Assesse in de provincie Namen, in het Condrozgebied. Het dorp telt minder dan driehonderd inwoners en staat op de officiële lijst van de Mooiste Dorpen van Wallonië. De grijze kalkstenen huizen langs de beek, de middeleeuwse donjon op een rotseilandje in de Crupetbeek en de rust van het dal geven Crupet een karakter dat je in de grotere Ardense steden niet vindt. Aan de rand van het dorp staat een neogotische kunstgrot ter ere van Sint-Antonius van Padua, gebouwd door de inwoners zelf tussen 1900 en 1903.

Celles ligt in de gemeente Houyet, in een smal dal langs de Saint-Hadelinbeek tussen Dinant en Houyet. Ook dit dorp draagt het label Les Plus Beaux Villages de Wallonie. De collégiale Saint-Hadelin in het centrum is een van de belangrijkste Romaanse kerken van Wallonië, grotendeels elfde-eeuws en in opvallend goede staat bewaard. De kalkstenen muren van schip, toren en apsis zijn omringd door het kerkhof en oudere huizen die dicht tegen het gebouw aansluiten. In de westelijke crypte worden de relieken van de heilige Hadelin bewaard. Op minder dan een kilometer afstand staat het Kasteel van Vêves, een van de best bewaarde middeleeuwse kastelen van België. Celles en Vêves zijn samen goed voor een halve dag.

Redu is het boekenstadje van België. Langs de hoofdstraat en in de zijstraten zijn tientallen antiquariaatjes en boekenwinkels gevestigd in oude schuren en panden. Het concept bestaat al sinds de jaren tachtig, geïnspireerd op het Welse Hay-on-Wye: handelaar Noel Anselot transformeerde het dorp tot een centrum voor boekenliefhebbers. Sindsdien trekt Redu jaarlijks tienduizenden bezoekers. Samen met de naburige gehuchten Lesse en Séchery draagt Redu sinds 2024 het label Les Plus Beaux Villages de Wallonie. Op de eerste zondag van de maand is er een extra grote boekenmarkt op het dorpsplein. Op vijf kilometer afstand ligt het Euro Space Center in Transinne en in het dorp het museum MUDIA.

My is een klein dorp in de provincie Luik, in de gemeente Ferrières, in de Luikse Famenne op de overgang van de Ardennen naar het Condroz. Sinds 2019 behoort My tot de Mooiste Dorpen van Wallonië, met name vanwege de oude dorpskern, de kalkstenen huizen en de landelijke ligging. De eerste vermelding van het dorp dateert al uit 874. De omgeving maakt deel uit van de Calestienne, een smalle kalksteenrug die de grens markeert tussen de Famenne en het Ardennenplateau. Via de Calestienne loopt een wandelroute die My, het buurdorp Ny en het megalietendorp Wéris verbindt.

Thon-Samson ligt in de provincie Namen, in de Samsonvallei in het Condrozgebied. Het dorp ligt gedeeltelijk op de rotsen van de vallei van de Samson, wordt omringd door de ruïnes van een oude versterkte burcht en biedt adembenemende panorama’s. Vroeger waren Thon en Samson twee aparte gehuchten met elk een eigen karakter: Thon is het Condruzerf, Samson het rivierdorp langs de oevers met een voetgangersbrug. Op de hoogten zijn de ruïnes van een vesting zichtbaar; van de twee torens die resten staat er nog één overeind. De Samsonrotsen zijn beschermd erfgoed. Op een paar kilometer afstand ligt de Scladinagrot, de enige permanente opgravingssite van België.

Mozet is een gehucht van de gemeente Gesves in de provincie Namen. Omringd door bosjes, weilanden en tuinen lijkt Mozet maar langzaam te ontwaken uit zijn middeleeuwse sluimer: een kasteel, huizen in leisteen en lokale steen, grotten en holen vertellen het verhaal van het dorp. Door het centrum loopt het rustige beekje de Tronquoy. Op de heuvel domineert de aan Sint-Lambert gewijde kerk het dorp. Langs de Rue du Tronquoy staat het kasteel, een imposante vierhoek van kalkstenen breuksteen uit de tweede helft van de zeventiende eeuw. Op een kilometer afstand ligt het gehucht Goyet met de Grotten van Goyet, een van de belangrijkste prehistorische sites van Europa.

Spontin ligt in de provincie Namen, aan de Bocq. Het dorp staat bekend om het Kasteel van Spontin, een van de oudste permanent bewoonde kastelen van België. Het kasteel staat midden in het dorp, omringd door een slotgracht die gevoed wordt door de Bocq, en is al eeuwenlang in handen van dezelfde familie. De torens, de slotgracht en de kasseienweg die naar de poort leidt, geven Spontin een onmiskenbaar middeleeuws silhouet. Het kasteeldomein is in het seizoen toegankelijk voor bezoekers. Spontin zelf is een rustig dorp in een groen dal, met weinig toeristische drukte.

Hierges ligt net over de Franse grens, in het departement Ardennes, maar wordt in de Ardense context regelmatig meegenomen: het is op een halfuur rijden van Dinant en maakt deel uit van hetzelfde rivierenlandschap. Het dorp hangt letterlijk aan een rotswand boven de Maas, gedomineerd door de uitgestrekte ruïnes van het kasteel op de rotsrichel erboven. De ligging is spectaculair: aan de ene kant de rivier, aan de andere kant de steilte van de heuvel, en het dorp klemgezet daartussenin. Het is een van de spectaculairst gelegen dorpjes in de regio, nauwelijks bekend bij de meeste bezoekers.

Monschau ligt net over de grens in Duitsland, in de westelijke Eifel, maar op korte afstand van de Belgische Ardennen en is goed te combineren met een verblijf in Malmedy of de Oostkantons. Het stadje ligt diep verscholen in een smal dal langs de Roer, omgeven door steile beboste hellingen. De vakwerkgevels, de kasseienstraten en het vrijwel intacte historische centrum geven Monschau een karakter dat je in België nergens zo aantreft. De stad heette vroeger Montjoie, een naam die nog altijd klinkt in de sfeer van het centrum. Op de heuvel boven de stad staat de Rode Toren, het restant van een middeleeuws kasteel. Een uitstekend dagstripje vanuit de Oostkantons.

Wie de Ardennen echt wil leren kennen, doet er goed aan ook de kleinere dorpjes op de kaart te zetten. Ze zijn stiller, minder druk en soms verrassender dan de bekende bestemmingen. My, Thon-Samson en Mozet zijn voor de meeste Nederlandse bezoekers volledig onbekend, maar alle drie staan ze op de officiële lijst van de Mooiste Dorpen van Wallonië, en alle drie verdienen ze die titel. En in tegenstelling tot Durbuy of Han-sur-Lesse kun je er in het hoogseizoen gewoon parkeren.