Het Malmundarium is het toeristische en culturele hart van Malmedy en is gevestigd in het voormalige Benedictijnenklooster op de Place du Châtelet, direct naast de kathedraal. Het gebouw dateert in zijn huidige vorm uit het begin van de achttiende eeuw, maar de geschiedenis ervan gaat terug tot 648. Het jaar waarin de Ierse monnik Remacle met enkele metgezellen een nederzetting stichtte in dit afgelegen deel van de Ardennen. Het klooster van Malmedy en het naburige klooster van Stavelot vormden samen de vorstenabdij van Stavelot-Malmedy, een kerkelijke staatsvorm die meer dan elfhonderd jaar standhield. De Franse Revolutie maakte een einde aan de kloosterfunctie en de gebouwen kregen daarna opeenvolgend een Franse, Pruisische en Duitse bestemming. In 1985 kocht de stad Malmedy het complex en na uitgebreide restauratie werd het Malmundarium op 4 april 2011 geopend als cultureel centrum.
Malmundarium
Het gebouw
Het klooster beslaat 3000 vierkante meter, verspreid over twee verdiepingen en een binnenplaats met kloostergang. De begane grond is ingericht rond de binnenplaats; de zolderverdieping herbergt het Historium en wisselende tentoonstellingen. Een audioguide in meerdere talen begeleidt bezoekers door alle ruimten.
De ateliers
Op de begane grond liggen drie permanente ateliers die elk een eigen hoofdstuk uit de geschiedenis van Malmedy belichten.
Het leeratelier documenteert de looiersnijverheid die Malmedy van minstens 1565 tot 1996 een internationale naam gaf. Malmedyleer stond tot ver in de twintigste eeuw bekend om zijn hoge kwaliteit en werd door modeontwerpers in heel Europa gebruikt. Het atelier toont de technieken, gereedschappen en materialen van het looiersambacht aan de hand van tastbare objecten, geur en reconstructies.
Het papieratelier vertelt de geschiedenis van de papierindustrie, die Malmedy vanaf rond 1726 een tweede economische pijler bezorgde. Langs de oevers van de Warchenne ontstond een reeks papiermolens die de stad tot in de jaren zestig van de twintigste eeuw internationale bekendheid gaven. Bezoekers kunnen op aanvraag zelf papier scheppen, het belangrijkste interactieve element van het museum.
Het carnavalsatelier is gewijd aan de Cwarmê, het carnaval van Malmedy. De eerste schriftelijke vermelding van dit carnaval dateert van 1459, maar de traditie is vermoedelijk ouder. Het feest duurt vier dagen en telt vijftien traditionele maskers, elk met een eigen naam en eigen regels. De bekendste is de Haguète, een personage met een happe-chair, een soort tang waarmee toeschouwers bij de enkels worden vastgepakt en gedwongen om in het patois om vergiffenis te vragen. Het atelier toont kostuums, fotomateriaal, een interactieve terminal en audiovisuele reconstructies van het feest.
De schatkamer van de kathedraal
Naast de ateliers herbergt het Malmundarium de schatkamer van de kathedraal. De kathedraal, oorspronkelijk de abdijkerk van Malmedy, werd in 1921 kortstondig zetelkerk van het bisdom Eupen-Malmedy en behoudt sindsdien de bisschoppelijke titel. De schatkamer toont kelken, wierookvaten, een monstrans uit de eerste helft van de zeventiende eeuw, beeldhouwwerken, schilderijen, manuscripten en textiel uit de kloostertijd.
Het Historium
Op de zolderverdieping volgt de bezoeker een tijdlijn van dertien eeuwen stadsgeschiedenis, van de stichting van de abdij in 648 tot het einde van de Tweede Wereldoorlog. Aan de Tweede Wereldoorlog is in het Malmundarium extra aandacht besteed, mede omdat een deel van de collectie van het gesloten Baugnez 44 Historical Center hier is ondergebracht. De massamoord op 84 Amerikaanse krijgsgevangenen bij het naburige kruispunt Baugnez op 17 december 1944 is een van de thema’s die in het museum aan bod komen.
In de galerieruimten Mon’Art op de begane grond en de ruimten Châtelet en Poudingue op de zolderverdieping vinden het hele jaar wisselende tentoonstellingen plaats over kunst, lokale geschiedenis en cultuur.
Praktisch
- Adres: Place du Châtelet 10, 4960 Malmedy
- Open: dinsdag tot zondag van 10.00 tot 17.00 uur; juli en augustus dagelijks van 10.00 tot 18.00 uur
- Gesloten: maandag, 1 januari, carnavalszondag, 24 en 31 december
- Tarieven: volwassenen €6; 65+/studenten/groepen €5; kinderen 6–12 jaar €3; kinderen 0–5 jaar gratis; gezinskaart €15; gratis op de eerste zondag van de maand
- Website: malmundarium.be
Meer over Malmedy
Het Malmundarium is gevestigd in de voormalige Benedictijnenabdij van Malmedy, op de Place du Châtelet. De stad heeft ook de kathedraal op hetzelfde plein, het carnaval Cwarmê en de Brasserie de Bellevaux op enkele kilometers.
Baugnez 44 ligt op enkele kilometers ten zuiden van Malmedy, op het kruispunt waar op 17 december 1944 84 Amerikaanse krijgsgevangenen werden gedood. Het museum staat op de exacte locatie van het incident.
Stavelot ligt op tien kilometer van Malmedy en is historisch verbonden via het voormalige Vorstendom Stavelot-Malmedy. De abdij van Stavelot, eveneens een voormalig benedictijnenklooster, herbergt drie musea.
De Hoge Venen grenzen direct aan de gemeente Malmedy. Het hoogveengebied is bereikbaar via wandelpaden vanuit de stad en biedt ruimte voor wandelingen, sneeuwschoentochten en vogelexcursies in het hoogseizoen.