Midden in Waha, een dorp bij Marche-en-Famenne, staat de Sint-Stefanuskerk. De kerk behoort tot de oudste romaanse kerken van België. De wijdingssteen van het gebouw is bewaard gebleven en vermeldt de inwijding op 20 juni 1050. Daarmee heeft Waha een van de zeldzame kerken waarvan de stichtingsdatum zo precies vastligt. De kerk staat op een kleine hoogte in het dorp, met het kerkhof en de oude bebouwing direct eromheen.

Het gebouw is romaans van opzet. De zware muren, de kleine rondboogvensters en de sobere vorm van schip en koor horen bij die bouwperiode. De kerk bleef in de loop van de eeuwen niet volledig ongewijzigd. De toren is jonger dan het oudste deel van het schip en ook in latere eeuwen werd er verbouwd. In de twintigste eeuw volgde een grote restauratie. Daarbij kwam de wijdingssteen opnieuw in beeld. Die steen bevestigde de datum die vandaag zo sterk met Waha verbonden is.

In het interieur staan ook oudere kunstwerken. De kerk bewaart meerdere werken van de beeldsnijder die bekendstaat als de Meester van Waha. Die naam verwijst naar een anonieme kunstenaar uit de zestiende eeuw van wie juist in deze kerk meerdere beelden en een calvarie bewaard zijn gebleven. In Marche-en-Famenne zijn ook werken van dezelfde meester te zien, maar in Waha ligt een belangrijk deel van dat oeuvre nog op de oorspronkelijke plaats in de kerk zelf.

De bekendste toevoeging aan de kerk is veel jonger. In 2004 en 2005 werden in het schip zes glasramen geplaatst naar ontwerp van Jean-Michel Folon. Die ramen behoren tot de laatste grote werken van de kunstenaar. Ze tonen scènes uit het leven en het martelaarschap van de heilige Stefanus. In een romaanse kerk met zware muren en een vrij gesloten opbouw krijgen die ramen veel nadruk door het licht dat door het schip valt. Blauwe, gele en rode vlakken kleuren de muren, de pijlers en de vloer.

De ramen van Folon staan niet los van het oudere gebouw, maar zijn in de kerk geplaatst als onderdeel van een bestaande historische ruimte. Daardoor komen in Waha twee heel verschillende periodes samen: een romaanse kerk uit 1050 en glasramen uit het begin van de eenentwintigste eeuw. Juist die combinatie maakt de kerk van Waha zo bijzonder binnen de streek. De buitenkant blijft sober en oud van vorm, terwijl het interieur door de ramen een heel eigen licht krijgt.

Naast de glasramen en de oudere beelden heeft de kerk nog andere historische onderdelen, zoals grafstenen, een reliekschrijn en doopvont. Toch blijven de romaanse architectuur, de wijdingssteen van 1050 en de ramen van Folon de belangrijkste elementen van een bezoek. In Waha staat geen grote kerk met een breed plein of een omvangrijke dorpskern eromheen. De aandacht gaat hier direct naar het gebouw zelf, naar de datum in de steen en naar het licht in het schip.

• Adres: Waha 21, 6900 Marche-en-Famenne