Bastogne War Museum

Net buiten Bastogne, op de Mardassonheuvel, ligt het Bastogne War Museum direct naast het gelijknamige monument. Het museum opende op 22 maart 2014 op de plek van het vroegere Bastogne Historical Center, dat in 2011 werd gesloten voor een verbouwing van zeven miljoen euro. De oorsprong gaat terug tot 1950, toen verzamelaar Guy Franz Arend een klein museum opende dat hij het Bastogne Nuts Museum noemde. In 1976 opende prins Albert het grotere Bastogne Historical Center op het huidige terrein. Het vernieuwde gebouw heeft een gedurfde architectuur in de vorm van een met leisteen beklede ster, met een verticale breuk in de gevel die de breuk van het conflict symboliseert. Sindsdien trok het museum meer dan 1,3 miljoen bezoekers, waarvan zestig procent uit het buitenland.

Direct naast het museum staat het Mardasson-monument, een vijfpuntige ster van 31 meter lang per arm, ingehuldigd in 1950 in aanwezigheid van generaal McAuliffe. Het monument herdenkt de 76.890 Amerikaanse soldaten die werden gedood, gewond of vermist raakten tijdens de Slag om de Ardennen. Op de binnenwanden staat de geschiedenis van de slag gegraveerd, met de namen van de betrokken divisies. Via een wenteltrap bereik je het dak met zicht op het omliggende slagveld. Aan de voet van het monument bevindt zich een crypte met mozaïeken van Fernand Léger, de enige mozaïekwerken die de kunstenaar ooit maakte. De toegang tot het monument is gratis.

De vaste tentoonstelling volgt een chronologische lijn van het interbellum tot de bevrijding van Bastogne. Originele foto’s, uniformen, kaarten, wapens en gebruiksvoorwerpen uit private en publieke collecties vullen de panelen aan. Bijzonder is een notarisboek met een kogelgat erin. Interactieve touchscreens in elke zaal bieden verdere historische verdieping.
Als bezoeker volg je het parcours via een audiogids in vier talen, vanuit vier personages: Emile, een dertienjarige Bastognese jongen van wie de vader een fietsenwinkel runt; Mathilde, een jonge onderwijzeres en verzetsstrijdster; Robert, een korporaal van de 101e Airborne; en Hans, een luitenant van de 26e Volksgrenadier Divisie. Hun verhalen zijn gebaseerd op historische feiten en geverifieerd door een wetenschappelijk comité. De personages zijn nooit bestemd om elkaar te ontmoeten, maar de oorlog brengt hen samen.

Het museum telt drie meeslepende voorstellingen. De eerste brengt de bezoeker met een 3D-bril in de persruimte van Operatie Overlord, waar de generaals spreken over de ontwikkeling van de strijd na D-Day. De tweede is een nagebouwde kazemat in het Bastognese bos. De temperatuur in die ruimte is tien graden lager dan in de rest van het museum. Zittend op boomstammen ziet en hoort de bezoeker hoe parachutisten landen, Duitse aanvallen naderen en geweervuur door het decor trekt. De derde voorstelling speelt zich af in het café van de oom van Emile in Bastogne op 22 december 1944. Zittend op een wankel caféstoeltje wordt het donker, opent de vloer zich en verschijnt de kelder met schuchterende burgers en soldaten. Hans is inmiddels gevangengenomen en wordt door Robert voor verhoor weggebracht wanneer het bombardement begint en Mathilde hen naar binnen roept. Het parcours sluit af bij een begraafplaats waar kleine schermen de levens van de gesneuvelden tonen in foto’s.

Naast de hoofdtentoonstelling biedt het museum drie aanvullende ervaringen die met hetzelfde ticket te bezoeken zijn. Generations45 is een dertig minuten durende immersieve ervaring die twee veteranen, een Amerikaan en een Duitser, volgt in het naoorlogse Europa van 1945 tot 1989, van de ruïnes van Bastogne tot de val van de Berlijnse Muur. Bois Jacques Battlefield is een rondleiding via een augmented reality app op het historische slagveld vier kilometer verderop, waar de foxholes van de G.I.’s nog zichtbaar zijn. De Bastogne War Rooms in het stadscentrum zijn de historische kelder waar generaal McAuliffe op 22 december 1944 het woord “Nuts!” uitsprak als antwoord op de Duitse capitulatie-eis.