Het Nationaal Monument van de Ardense Jagers staat langs de Voie de la Liberté, de nationale weg N4 van Brussel naar Arlon, aan de afslag naar Grumelange bij Martelange. Het monument is gewijd aan de Chasseurs Ardennais, de Ardense Jagers, een beroemd Belgisch infanterieregiment dat zich in mei 1940 onderscheidde tijdens de achttiendaagse veldtocht. Het is een van de markantste herdenkingsplaatsen langs de N4 en het nationaal monument van dit regiment.
Nationaal monument van de Ardense Jagers
De Ardense Jagers in mei 1940
Op 10 mei 1940, de dag van de Duitse inval, stond de 4e compagnie van het 1e regiment Ardense Jagers opgesteld bij Martelange, aan de Belgisch-Luxemburgse grens. De eerste eenheden van de 1e Panzerdivisie overschreden hier de grens. De Belgische soldaten verwoestten de bruggen over de Sûre om de opmars te vertragen en trokken zich vervolgens terug, maar lieten hierbij vier doden en enkele gevangenen achter. De Ardense Jagers vochten de daaropvolgende dagen verder terug richting de Lys, waarbij ze zwaar verlies leden, maar voortdurend weerstand boden. Hun devies “Résiste et mords” (Weerstand bieden en bijten) beschrijft hun tactiek: terugtrekken, vertragen, bijten.
Het monument
Het monument werd op 11 mei 1952 ingehuldigd door koning Boudewijn, in aanwezigheid van de hoogste militaire en politieke autoriteiten van het land. De provincie Luxemburg, haar bevolking en haar bestuurders hadden samen de middelen bijeengebracht om het monument te bekostigen. De centrale figuur is een indrukwekkend bronzen everzwijn, gebeeldhouwd door André Fontaine uit Virton. Het everzwijn is het embleem van de Ardense Jagers en symboliseert de vastberadenheid en strijdlust van het regiment. Het originele monument stond op een sokkel van ardoiseschiste met bas-reliëfs uitgehouwen in het lokale leisteen van Martelange, die de gevechten van de Ardense Jagers verbeeldden.
Aan het einde van de jaren zestig maakte de verbreding van de N4 tot vierbaansweg een verplaatsing noodzakelijk. Het monument werd in 1974 heringericht op zijn huidige locatie, waarbij het bronzen everzwijn bewaard bleef, maar de bas-reliëfs verloren gingen. Het dier staat nu op een hoge stele in een groen kader langs de nationale weg. Een hoge signaalpaal en Belgische vlaggen maken het monument zichtbaar vanuit de rijdende auto. Er is een parkeerplaats voorzien.
De Voie de la Liberté
Het monument staat langs de Voie de la Liberté, de route die de geallieerde opmars door Europa in 1944 volgt van de Normandische stranden tot Bastogne. Martelange ligt op dit symbolische parcours, wat de locatie extra historische lading geeft.
Praktische informatie
- Adres: Route de Bastogne / N4, kruispunt richting Grumelange, Martelange
- Toegang: gratis, het hele jaar door
- Parkeren: parkeerplaats ter plaatse
Martelange is een gemeente in de provincie Luxemburg, gesplitst door de N4, die hier de grens vormt met het Groothertogdom Luxemburg. Op 10 mei 1940 stond hier de 4e compagnie Ardense Jagers opgesteld, die de bruggen over de Sûre opblies om de opmars van de 1e Panzerdivisie te vertragen.
Het Bastogne War Museum vertelt het verhaal van de Slag om de Ardennen in december 1944, de laatste grote Duitse tegenaanval in het westen. Het museum combineert persoonlijke getuigenissen, historische objecten en moderne presentatietechnieken en ligt op circa 25 kilometer van het Nationaal Monument van de Ardense Jagers in Martelange.
Het Mardasson-monument staat op een heuvel net buiten Bastogne en werd in 1950 ingehuldigd ter herdenking van de meer dan 76.000 Amerikaanse soldaten die sneuvelden of gewond raakten tijdens de Slag om de Ardennen. Het monument staat op circa 25 kilometer van het Nationaal Monument van de Ardense Jagers in Martelange.
Het oorlogsmonument van Malmedy herdenkt de slachtoffers van de bombardementen van december 1944, waarbij geallieerde bommenwerpers de stad per vergissing troffen en meer dan 200 burgers doodden. Het is een van de meest aangrijpende herdenkingsplaatsen van de Ardennen, op circa 60 kilometer van Martelange.
Het Ardennenoffensief was de laatste grote Duitse tegenaanval aan het westelijk front, ingezet op 16 december 1944 door de Ardennen. De aanval raakte de Belgische bevolking hard en leidde tot de Slag om Bastogne. Martelange lag op de route van de geallieerde opmars die in mei 1940 en december 1944 door dit deel van de Ardennen trok.