Arlon (in het Nederlands Aarlen) is de hoofdstad van de provincie Luxemburg en telt ruim 31.000 inwoners. Het is de kleinste provinciale hoofdstad van België, maar tevens een van de oudste steden van het land, samen met Tongeren en Doornik. De stad ligt op een heuvel aan de bronnen van de Semois, vlak bij de grens met het Groothertogdom Luxemburg, en heeft meer dan tweeduizend jaar aan bewoonbare geschiedenis nagelaten in haar straten en ondergrond.
Arlon
Waar ligt Arlon?
Arlon, in het Nederlands Aarlen, ligt in het uiterste zuidoosten van België, in de provincie Luxemburg, vlak bij de grens met het Groothertogdom. Het is de hoofdstad van de provincie en met ruim 31.000 inwoners de kleinste provinciehoofdstad van het land. De stad staat op een heuvel bij de bronnen van de Semois. Nobressart ligt op ongeveer tien kilometer, Virton op dertig en Torgny op vijfenveertig.
Romeinse oorsprong
Voor de Romeinse veroveringen woonden de Treveri, een Keltisch-Germaanse stam, op de heuvel die later Arlon zou worden. In 57 voor Christus veroverde Julius Caesar het gebied. Rond het jaar 50 na Christus kruisten twee belangrijke Romeinse heerwegen elkaar ter plaatse: de weg van Reims naar Trier en de weg van Metz naar Tongeren. Daardoor groeide de nederzetting (Orolaunum geheten) uit tot een welvarende handelskern. In de derde eeuw werden de eerste stadsmuren gebouwd als bescherming tegen Germaanse invallen. Van die muren zijn twee torens bewaard gebleven: de Jupitertoren in de Rue du Marquisat en de Neptunustoren op de Grand-Place, beide geklasseerde monumenten. In het archeologische park in het stadscentrum zijn verder de resten van een vierde-eeuwse basiliek en eerste-eeuwse thermen vrij toegankelijk.
Provinciaal Archeologisch Museum
Het Provinciaal Archeologisch Museum aan de Rue des Martyrs bestaat al sinds 1847 en bezit een van de rijkste lapidaire collecties van België. Tientallen fragmenten van Gallo-Romeinse beeldhouwwerken tonen ceremoniën, ambachten en militaire taferelen. Naast de steencollectie zijn er gebruiksvoorwerpen, aardewerk, glas, sieraden en wapens te zien die een beeld geven van het dagelijks leven in Orolaunum. Verschillende stukken uit de collectie zijn geklasseerd als schatten van de Federatie Wallonië-Brussel.
Museum Gaspar
Vlak bij het Archeologisch Museum bevindt zich het Gaspar Museum in een negentiende-eeuws herenhuis aan de Rue des Martyrs 16. Het museum is gewijd aan de twee broers Gaspar: Jean-Marie Gaspar (1861–1931), dierensculpteur en leerling van de Antwerpse beeldhouwer Jef Lambeaux, en zijn broer Charles (1871–1950), picturalistisch fotograaf en mecenas. Jean-Maries bronzen en gipsen dierensculpturen, waaronder zijn bekendste werk De Roep van het Hert op het Astridplein, vullen de gerestaureerde salons van het herenhuis. Bezoekers treffen er ook schilderijen van regionale kunstenaars en religieuze kunst uit de regio, waaronder stukken uit de abdij van Orval. Het pronkstuk van de collectie is het retabel van Fisenne, een vroeg-zestiende-eeuws meesterwerk van de Antwerpse school. De twee musea zijn met een combinatieticket te bezoeken.
De Koninklijke trappen
Midden in het stadscentrum leidt een brede, bochtige trap omhoog naar de hoger gelegen Sint-Donatkerk en de resten van de middeleeuwse citadel. De trap bestaat uit zeven platforms, telkens gescheiden door drie treden; langs elk platform staat een boom en een statie van de kruisweg, die in totaal veertien staties telt. De trap werd voor het eerst aangelegd tijdens de bezetting door de troepen van Lodewijk XIV en herbouwd in 1735. Na een instorting tijdens een processie in 1830 werd hij opnieuw opgebouwd, ditmaal ondersteund door steunbogen. De huidige configuratie met veertien identieke kruisen dateert van 1846. Monumentenzorg klasseerde de trap in 1992. Vanuit de top is er een panorama over de stad en de omliggende heuvels.
Sint-Donatkerk en omgeving
Bovenaan de trappen staat de Sint-Donatkerk, gebouwd op de heuvel La Knipchen op 450 meter hoogte. De kerk dateert in haar huidige gedaante van 1807 en vervangt een klooster dat de capucijnen er in 1626 vestigden op de resten van een middeleeuws kasteel, dat later door Vauban werd versterkt in opdracht van Lodewijk XIV. Een klokkenspel speelt elk halfuur het volkslied van Arlon. Aan de voet van de kerk staat een borstbeeld van koningin Elisabeth en het monument ter ere van generaal Patton, die de stad in september 1944 bevrijdde.
Het centrum en de winkels
Het winkelhart van Arlon is de Grand-Rue, de lange winkelstraat die van de Place Léopold naar de bovenstad loopt. Daar zit veruit het grootste deel van de zaken, met daarnaast winkels in de Rue des Faubourgs, de Avenue de la Gare en rond de Marché-aux-Légumes.
Arlon is de winkelstad van de provincie Luxemburg en dat merk je: kledingzaken, schoenenwinkels, bakkers, wijnhandels en ruim dertig cafés en restaurants in de kern. Voor boodschappen is er een Carrefour in het centrum.
De stad ligt vlak bij de Luxemburgse grens, wat veel grensverkeer oplevert. Op donderdag is er weekmarkt in het centrum, op vrijdag een biomarkt op de Place Léopold en op de eerste zondag van de maand, van maart tot en met oktober, een brocante in de oude wijk.
Overnachten
Buiten het centrum, aan de Route de Virton, ligt Hotel du Bois d’Arlon, een viersterrenhotel met vierenzestig kamers en suites op het Domaine du Bois d’Arlon, omringd door bos en twee golfbanen. Er is een spa met jacuzzi, sauna en hammam, en twee restaurants. Honden mogen mee tegen een toeslag. De overige hotels in en rond Arlon staan op één pagina bij elkaar.
In en rondom Arlon
Museum Gaspar is gevestigd in een negentigentiende-eeuws herenhuis in Arlon en toont het werk van dierensculpteur Jean-Marie Gaspar (1861–1931) en de fotografiecollectie van zijn broer Charles. Het pronkstuk van de collectie is het retabel van Fisenne, een meesterwerk uit de Antwerpse ateliers van omstreeks 1510, bewaard in de zaal voor religieuze kunst.
Het Provinciaal Archeologisch Museum van Arlon bezit de grootste lapidaircollectie van België: meer dan 425 beeldhouwwerken van Gallo-Romeinse grafmonumenten, bewaard in de middeleeuwse stadsmuur. De collectie toont het dagelijks leven in het Romeinse Orolaunum en omvat ook Merovingische grafvondsten en gebruiksvoorwerpen uit twee millennia provinciale geschiedenis.
De Sint-Martinuskerk staat in het hart van Aarlen en is met haar 97 meter hoge toren een van de meest indrukwekkende neogotische kerken van België. Ze werd gebouwd tussen 1907 en 1914 op initiatief van Leopold II en herbergt kunstschatten uit de vroegere kerken op dezelfde plek, waaronder een achttiende-eeuwse preekstoel en een barok altaarreliëf van Toussaint Mercenier.
Nobressart is een van de mooiste dorpen van Wallonië, gelegen in de gemeente Attert op circa tien kilometer van Aarlen. Het dorp ligt in een amfitheater van vier kleine valleien, heeft een kenmerkende Lotharingse architectuur met gepleisterde gevels en grote historische boerderijen, een gerestaureerde wasserij en een molenmuseum.