Het Lac de la Gileppe ligt in de gemeente Jalhay, in de provincie Luik, aan de rand van de Hoge Venen. Wie via de weg het stuwmeer nadert, ziet als eerste de leeuw: een monumentaal stenen dier van 13,5 meter hoog dat boven op de dam staat en naar het oosten kijkt, in de richting van de vroegere Pruisische grens die destijds op ongeveer vijf kilometer lag. De leeuw werd gemaakt door beeldhouwer Félix-Antoine Bouré en bestaat uit 183 blokken zandsteen uit de vallei van de Sûre in het Groothertogdom Luxemburg, elk tot zeven ton zwaar. Bouré had een jaar nodig om alle blokken te houwen. Hij was de enige die niet aanwezig mocht zijn bij de officiële inhuldiging.
Lac de la Gileppe
De dam en zijn geschiedenis
Het project voor de dam op de Gileppe werd in 1859 voor het eerst ingediend door de Luikse ingenieur Eugène Bidaut. De wolnijverheid in Verviers had dagelijks tienduizenden kubieke meters zuiver water nodig en wilde niet langer afhankelijk zijn van de waterverdeling met de fabrieken in Eupen. De eerste steen werd in 1869 gelegd; Bidaut overleed elf dagen na de goedkeuring van zijn project en maakte de bouw zelf niet mee. De dam werd op 28 juli 1878 ingehuldigd door koning Leopold II, die persoonlijk een glas water uit de Gileppe dronk. Het was een van de eerste zwaartekrachtsdammen van Europa. De muur beschrijft een boog van 500 meter straal en is 66 meter dik aan de voet en 15 meter aan de kruin. Het originele meer had een oppervlak van 86 hectare en een capaciteit van 12 miljoen kubieke meter.
Tussen 1967 en 1971 werd de dam verhoogd en versterkt. De capaciteit verdubbelde naar 26,5 miljoen kubieke meter en de oppervlakte groeide tot 130 hectare. Koning Boudewijn huldigde het vernieuwde werk in op 20 oktober 1971. Tijdens de bouw van de Soor-tunnel in de jaren vijftig, die de Gileppe van extra water moest voorzien, kwamen op 8 juli 1952 acht arbeiders om het leven toen een plotse onweersbui de tunnel vulde met 70 kubieke meter water per seconde. Een herdenkingsplaat bij de uitgang van de tunnel aan de meerzijde herinnert aan hen. Het meer levert drinkwater voor de regio Verviers.
De leeuw en de panoramische toren
Tijdens de uitbreiding van de dam in 1970 werd de leeuw voorzichtig steen voor steen gedemonteerd en op de kruin van het nieuwe, hogere stuwmeer heropgebouwd. Op de sokkel na is het dezelfde leeuw als in 1878. In het meer staan twee wateropnametorens van 75 meter hoog die water afnemen op verschillende diepten om de kwaliteit te garanderen.
Naast de leeuw staat de panoramische toren van 77,6 meter. De toren herbergt een restaurant-brasserie met zicht op het meer, de bossen en de Hoge Venen. Aan de voet van de toren is een permanente tentoonstelling over de geschiedenis van de dam. Rondom het meer loopt een wandelroute door de bossen van het Hertogenwald. Mountainbike- en elektrische fietsen zijn ter plekke te huur. In droge zomers kan het waterpeil zo sterk zakken dat de oude weg die het oorspronkelijke meer omringde weer zichtbaar wordt.