Monschau is een stadje in de westelijke Eifel in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen, op korte afstand van de Belgische grens. De stad ligt diep verscholen in een smal dal langs de rivier de Roer, omringd door steile beboste hellingen. De naam Monschau komt van de Franse vorm Montjoie; bij keizerlijk besluit werd de naam in 1918 officieel veranderd. De eerste schriftelijke vermelding dateert van 1198. Monschau telt ruim 12.000 inwoners, verspreid over de kernstad en acht omliggende dorpen.
Monschau
Geschiedenis
Het kasteel boven de stad werd aan het einde van de twaalfde eeuw gebouwd door de hertogen van Limburg en diende als zetel van het gelijknamige hertogdom. Vanaf 1433 was het de residentie van de hertogen van Jülich. Tijdens de Gelderland-oorlog belegerde keizer Karel V het kasteel in 1543, veroverde het en plunderde de stad. In 1795 annexeerden de Fransen het gebied en maakten Montjoie tot hoofdplaats van een kanton in het departement Roer.
De grote bloeiperiode begon aan het einde van de zestiende eeuw, toen protestantse vluchtelingen uit Aken, veelal textielarbeiders, zich in Monschau vestigden. In de achttiende eeuw groeide de stad uit tot een van de belangrijkste centra van de Europese lakenindustrie. De wollen stoffen van Monschau vonden hun weg naar koninklijke hoven door heel Europa. Op het hoogtepunt telde de stad meer dan vijftig textielfabrieken. De rijkdom uit die periode is nog goed zichtbaar in de meer dan 330 beschermde vakwerkhuizen en koopmanshuizen langs de rivier. De laatste textielfabriek sloot in 1982 de deuren.
Tijdens de Slag om de Ardennen in december 1944 was Monschau het noordelijkste punt van het front. De stad bleef grotendeels gespaard van verwoesting, waardoor het historische stadscentrum intact is gebleven.
Het Rote Haus
Het Rote Haus is het bekendste gebouw van Monschau. Het werd in 1752 voltooid door lakenfabrikant Johann Heinrich Scheibler en diende drie generaties lang tegelijk als woonhuis, fabriek en handelskantoor. Het interieur is rijkelijk uitgerust, met als blikvanger een vrijhangende houten wenteltrap die drie verdiepingen bestrijkt. Het pand is nu een museum dat inzicht geeft in de leefwijze van de welgestelde lakenfabrikantsfamilie en in de achttiende-eeuwse textielproductie, inclusief originele stalenboeken.
Het kasteel en de binnenstad
Het middeleeuwse kasteel boven de stad is niet vrij te bezoeken omdat het een jeugdherberg herbergt, maar de binnenplaats is toegankelijk. In de zomer vinden er concerten en opera-uitvoeringen plaats in het kader van het jaarlijkse Monschau Festival. De binnenstad heeft meer dan 330 beschermde gebouwen, smalle geplaveide straatjes, bruggetjes over de Roer en kleinschalige winkels en ambachtsateliers. De mosterdmolen uit 1882 wordt nog steeds door dezelfde familie gedreven en produceert mosterd op traditionele wijze. Een glasblazerij geeft dagelijks demonstraties.
Monschau ligt op de grens van twee grote natuurgebieden. Het Nationaal Park Eifel grenst direct aan de stad en biedt uitgebreide wandel- en fietsroutes. De langeafstandswandelroute Eifelsteig loopt door het stadscentrum. De Vennbahn fietsroute passeert eveneens door de stad en verbindt haar met de Belgische Hoge Venen. Het voorjaar trekt wandelaars die de wilde narcissenbloeI in de omliggende weidedalen komen bewonderen.
In de buurt van Monschau
Malmedy is de dichtstbijzijnde Belgische stad, op circa twintig kilometer van Monschau over de grens. De stad is goed bereikbaar via de N68 en heeft een historisch centrum met carnavalstraditie en een eigen brouwerij.
Eupen is de hoofdstad van de Duitstalige Gemeenschap van België, op circa vijftien kilometer van Monschau. De stad heeft een historisch centrum met een aantal musea en ligt aan de rand van de Hoge Venen.
De Hoge Venen liggen direct tussen Monschau en de Belgische Ardennen. Het hoogveengebied strekt zich uit over de grens en is bereikbaar via wandelpaden vanuit zowel Monschau als Malmedy en Eupen.
Het Lac de la Gileppe is een stuwmeer op circa tien kilometer van Monschau, in de gemeente Jalhay. Het meer heeft een strand, watersportmogelijkheden en een dam met uitzichtpunt over het water.