Marche-en-Famenne

Marche-en-Famenne ligt in het noorden van de provincie Luxemburg, in de Famenne. De stad ligt aan de Marchette, tussen Namen, Rochefort, Bastogne en Luik. In de vroege middeleeuwen hoorde Marche bij de abdij van Stavelot. In de dertiende eeuw groeide de nederzetting uit tot een ommuurde stad met poorten, wallen en torens. De oude stadsstructuur is in het centrum nog herkenbaar in het stratenpatroon en in de ligging van de pleinen.

De kern van Marche-en-Famenne bestaat uit pleinen, smalle straten en huizen uit verschillende eeuwen. Veel gevels in het centrum dateren uit de achttiende en negentiende eeuw. In dezelfde straten liggen winkels, cafés, stadsdiensten en openbare gebouwen. De Place aux Foires is het bekendste plein van de stad. Op de eerste en derde maandag van de maand wordt daar markt gehouden. Een belangrijk document uit de stadsgeschiedenis is het Eeuwig Edict van 1577. Dat werd in Marche-en-Famenne ondertekend door Don Juan van Oostenrijk en de Staten-Generaal van de Nederlanden. In dat edict werden de bepalingen van de Pacificatie van Gent bevestigd. Het akkoord hield slechts korte tijd stand. Marche-en-Famenne is een van de plaatsen waar het werd ondertekend.

In mei 1940 werd in Marloie, direct naast Marche-en-Famenne, een Duitse munitietrein gebombardeerd. De explosie was zwaar en bleef in de streek lang bekend. Tijdens het Ardennenoffensief van 1944 en 1945 lag Marche opnieuw in een gebied waar troepen, voertuigen en bevoorrading doorheen trokken. In en rond de stad herinneren gedenktekens en kapellen nog aan die oorlogsjaren. De militaire aanwezigheid bleef na de oorlog zichtbaar in het kamp Koning Albert. Daar is het museum van de Chasseurs Ardennais gevestigd. De Ardense Jagers werden in 1933 opgericht binnen het Belgische leger. Het museum toont de geschiedenis van het regiment via uniformen, documenten, wapens, voertuigen, uitrusting en voorwerpen uit verschillende periodes. De opstelling behandelt de voorgeschiedenis van het regiment, de campagnes van de Tweede Wereldoorlog en latere opdrachten in het buitenland.

In het centrum van Marche-en-Famenne ligt het Famenne & Art Museum, meestal afgekort tot FAM. Het museum is ondergebracht in een oud stadshuis. De collectie behandelt de geschiedenis van de Famenne via archeologische vondsten, gebruiksvoorwerpen, kunst en religieus erfgoed. Binnen de vaste collectie vallen de voorwerpen uit de Merovingische en Karolingische periode op. In het museum staan ook werken van de Meester van Waha. Een maquette van Marche rond 1600 toont de stad met wallen, poorten en de compacte kern binnen de ommuring.

De Sint-Remacluskerk staat in het centrum van de stad. De kerk dateert in hoofdzaak uit de vijftiende en zestiende eeuw en werd later meermaals aangepast. Brand in 1615 en opnieuw in 1806 beschadigde het gebouw zwaar. De toren kreeg in 1715 een barokke vorm. In het interieur bleven oudere stukken bewaard, waaronder een doopvont, een wijwatervat, een lessenaar en een kruisbeeld. De huidige glasramen dateren uit 1974.

Marche-en-Famenne viert carnaval rond de Grosse Biesse. Het programma beslaat meerdere dagen en omvat een stoet, bals en vaste carnavalsfiguren uit de stad. De naam Gugusse hoort ook bij die traditie. Tijdens de carnavalsstoet lopen Gilles mee. Zij dragen klompen, bellen, een kostuum met opgestikte motieven en een hoed met struisvogelveren. In de stoet worden sinaasappels, snoep en chocolade uitgedeeld. Het carnavalsfeest speelt zich af in de straten en op de pleinen van het centrum. De stoet trekt door de stad langs publiek, cafés en feestzalen. De Grosse Biesse is in Marche het bekendste carnavalsfiguur. Die naam komt terug in affiches, kostuums en het programma van de feestdagen.

Marche-en-Famenne is een centrumstad voor de omliggende dorpen van de Famenne. In de Rue du Commerce en de straten eromheen liggen bakkers, slagers, kledingwinkels, boetieks en horecazaken. Aan de rand van de kern liggen grotere winkels en supermarkten. De stad heeft ook een station en een busknooppunt. Daardoor komen markt, handel, bestuur en verkeer in dezelfde stadskern samen. Een lokale specialiteit uit Marche-en-Famenne zijn de Baisers de Marche. Deze zoete lekkernij bestaat uit twee bitterkoekjes met daartussen botercrème. De naam komt terug in banketbakkerijen in de stad. Het product hoort bij de vaste plaatselijke specialiteiten van Marche-en-Famenne.
Rond Marche-en-Famenne liggen dorpen die direct met de stad verbonden zijn. Waha ligt meteen ten westen van het centrum. Daar staat de romaanse Sint-Stefanuskerk met de glasramen van Jean-Michel Folon. Aye ligt aan de westkant van de stad. Het dorp heeft een oudere kern rond de kerk en ligt dicht bij het domein van Hassonville. Marloie ligt ten oosten van Marche-en-Famenne en heeft een belangrijke spoorwegfunctie binnen de regio.

Aan de Rue des Brasseurs in het centrum staat Hotel Quartier Latin, een viersterrenhotel met zevenenzestig kamers. De ene vleugel zit in een achttiende-eeuwse jezuïetenkerk, de andere is nieuwbouw, en een terras verbindt de twee delen. Er is een brasserie, een verwarmd binnenzwembad en een wellnessruimte met sauna, en het hotel verhuurt elektrische fietsen. De receptie is dag en nacht open en er is eigen parkeergelegenheid. Het overige aanbod in en rond Marche-en-Famenne staat op één pagina bij elkaar.