Malagne, Archéoparc de Rochefort

Op de hoogten ten noorden van Rochefort, langs de Rue du Coirbois, ligt Malagne, Archéoparc de Rochefort. Het park is gebouwd op en rond de opgegraven resten van een van de grootste Gallo-Romeinse villa’s van Noord-Gallië. De villa was bewoond tussen de eerste en de vierde eeuw na Christus. Het hoofdgebouw meet meer dan honderd meter in de lengte en omvat naast woonvertrekken een badencomplex van zo’n dertig meter.

De omvang van het complex was zo opvallend dat onderzoekers in de negentiende eeuw aanvankelijk dachten aan een keizerlijke residentie. In 1892 werden de eerste resten opgegraven. Een eeuw later, tussen 1992 en 1998, voerde het Waals Gewest een nieuwe opgravingscampagne uit die de uitzonderlijke omvang van het domein bevestigde. In 1996 werd het park opengesteld voor publiek. De villa en haar bijgebouwen staan sinds 1981 op de lijst van het beschermd onroerend erfgoed van Rochefort. Malagne is partner van het Famenne-Ardenne UNESCO Global Geopark.

Het park beslaat veertien hectare en is als natuurlijk erfgoed beschermd. De opgravingen legden naast het woongedeelte ook diverse bijgebouwen bloot: een smidse, een bakkerij en sporen van landbouwgebruik. Op basis van die vondsten werden verschillende gebouwen gedeeltelijk gereconstrueerd. Het gebouw Epona herbergt een functionerende stal en schuur. Het gebouw Vulcain herbergt een werkende smidse. Beide zijn gebouwd met historische technieken en materialen op basis van archeologisch onderzoek. Deze reconstructies worden actief gebruikt voor ambachtelijke demonstraties en wetenschappelijke experimenten. Malagne werkt hiervoor samen met onderzoekers van de Universiteit van Namen, onder meer aan experimenten over bier, glas, kalksteenovens en een nagebouwde Gallo-Romeinse maaimachine op basis van antieke reliëfs.

Een groot deel van het terrein bestaat uit moestuinen en akkers ingericht volgens Gallo-Romeinse landbouwpraktijken. Hier worden planten verbouwd die de bewoners van de villa kenden: geneeskrachtige gewassen, kleurplanten, vezels voor touwwerk, druiven en granen. In de weilanden lopen dieren van oude rassen die de Gallo-Romaanse boerderij bevolkten: schapen, paarden en pluimvee die zo dicht mogelijk bij de historische rassen aansluiten. De smidse, de pottenbakkersworkshop, de keuken en de broodoven zijn regelmatig in gebruik en tonen hoe voedsel en gereedschap in de Romeinse tijd werden gemaakt. In de ontvangstruimte zijn opgegraven voorwerpen, werktuigen en botmateriaal te bekijken.

Op zondagen en feestdagen lopen medewerkers in historische kledij over het terrein en zijn demonstraties van smeedwerk, pottenbakken, broodbakken en andere ambachten te zien. Die dagen zijn het leukst voor bezoekers die het park in volle werking willen meemaken. Individuele bezoekers kunnen het park op rustige dagen bezoeken met een audiogids. Voor scholen zijn educatieve programma’s en meerdaagse Gallo-stages beschikbaar.