Het Provinciaal Archeologisch Museum van Arlon is gevestigd in een neoklassiek gebouw uit 1840 aan de Rue des Martyrs 13, tegenover Museum Gaspar. Het museum werd opgericht in 1886 en is sinds 1934 op het huidige adres gevestigd. Het is onderdeel van het Institut Archéologique du Luxembourg en een provinciaal museum van de provincie Luxemburg. De collectie bestrijkt de periode van de prehistorie tot de middeleeuwen, maar het zwaartepunt ligt volledig bij de Gallo-Romeinse periode.
Provinciaal Archeologisch Museum
De lapidaire collectie
Het unieke van het museum is zijn lapidaire collectie, de grootste van België en een van de rijkste van het voormalige Gallië. De galerij telt meer dan 425 beeldhouwwerken afkomstig van grafmonumenten en openbare gebouwen uit de eerste drie eeuwen na Christus. De fragmenten bleven zo goed bewaard doordat ze na de val van het Romeinse Rijk werden hergebruikt als vulmateriaal in de funderingen van de derde-eeuwse stadsmuur, een onbedoelde maar gelukkige vorm van conservering.
De reliëfs tonen taferelen uit het dagelijks leven in Orolaunum: ambachtslieden aan het werk, reizigers te paard, schoolkinderen bij hun meester, families rond een maaltijd. Een van de merkwaardigste stukken is een reliëf van de maaier van de Trevieren, een Gallische uitvinding die vooruitliep op de moderne maaidorser. De beroemdste stukken zijn het bas-reliëf De schoolmeester, het friesachtige tafereel De reizigers en het imposante Mausoleum Vervicius, een grafmonument voor de familie Vervicius dat als Waals topstuk is erkend, samen met drie andere objecten uit de collectie.
De overige collecties
Naast de steengalerij bezit het museum uitgebreide vitrinekasten met gebruiksvoorwerpen: keramiek, glaswerk, smeedijzer, bronzen fibulae, sieraden en gereedschap. Een aparte afdeling is gewijd aan de Merovingische periode, met vondsten uit het vroegmiddeleeuwse kerkhof van Arlon, waaronder gouden juwelen, zwaarden, vazen en sarcofagen van tijdgenoten van Clovis. Recent opgravingsmateriaal uit Arlon zelf en uit de Gallo-Romeinse villa van Mageroy bij Habay is eveneens opgenomen in de permanente opstelling.
Praktisch
- Adres: Rue des Martyrs 13, 6700 Arlon
- Open: di–za 9.00–12.30u en 13.30–17.30u; zo en feestdagen 13.30–17.30u
- Gesloten: maandag, 11/11 en tijdens de kerstvakantie
- Combinatieticket beschikbaar met Museum Gaspar (Rue des Martyrs 16, op loopafstand)
- website: musee-archeologique.be
Arlon is de hoofdstad van de provincie Luxemburg en liegt op circa twee kilometer van het museum. De stad heeft een Gallo-Romaans verleden en herbergt een Romaanse toren uit de vijfde eeuw en de kathedraal van Sint-Martinus.
Museum Gaspar is een kunstmuseum in Arlon gewijd aan de schilder Jean-Marie Gaspar. Het museum toont werken van de negentiende-eeuwse schilder die bekendstaat om zijn Ardense landschappen en dierenschilderijen.
Buzenol is een dorp in de Gaume op circa twintig kilometer van Arlon. Het dorp is bekend om de Gallo-Romeinse resten van Montauban, een archeologische site met reliëfs en bouwresten uit de Romeinse periode.
Virton is de hoofdstad van het arrondissement Virton in de provincie Luxemburg. De stad herbergt het Musée gaumais met een uitgebreide collectie over de geschiedenis en volkscultuur van de Gaume-streek.