Thon-Samson is een dorp in de gemeente Andenne, in de provincie Namen, op de plek waar de Samson uitmondt in de Maas. Het behoort tot de Mooiste Dorpen van Wallonië. Het dorp bestaat uit twee oude kernen die elk een eigen karakter hebben: Samson beneden aan de rivier en Thon hoger op de helling. Historisch waren het twee aparte gehuchten; tegenwoordig gaan ze samen door het leven. Het dorp telt bijna 800 inwoners en ligt in het groene, glooiende landschap van de Condroz, op korte afstand van Namen. Het verschil tussen de twee kernen is goed te zien aan de bebouwing, opgetrokken in de kalksteen van de streek.
Thon-Samson
Samson: de rivierkern met de burchtruïne
De kern Samson ligt beneden, aan de gelijknamige rivier, vlak bij de monding in de Maas. Het dorp is vooral bekend om zijn natuur en om de ruïne van een oude versterkte burcht. Die burcht stond op een rotsuitloper meer dan dertig meter boven de Maas, op een driehoekig terrein dat aan twee zijden door water en steile rotsen werd beschermd. Het was een van de belangrijkste verdedigingswerken van de graven van Namen en telde drie ommuurde delen, met de woning van de kasteelheer in het binnenste deel. In de negende eeuw weerstond de burcht de aanvallen van de Noormannen. Na verdere belegeringen, en omdat de vesting niet was opgewassen tegen kanonvuur en concurrentie kreeg van de citadel van Namen, werd de burcht in 1691 op bevel van koning Karel II gesloopt. De stenen werden hergebruikt voor de bouw van veel huizen in Thon en Samson. De ruïne zelf is niet te bezoeken, maar vanaf de rotsen heb je een weids uitzicht over de Maasvallei.
Thon: het erfgoed op de helling
De kern Thon ligt hoger op de helling en heeft een uitgesproken Condroz-karakter, met traditionele huizen in kalksteen langs kronkelende straatjes. De twee belangrijkste bezienswaardigheden liggen aan de rue de Thon, die de twee kernen verbindt. De Sint-Remikerk uit 1780 is opgetrokken in een sobere neoclassicistische stijl, met reliëfwerk rond de deur en het venster en bovenaan de gevel een gekruisigde Christus in steen; de deur staat overdag open voor bezoekers. Daarnaast staat de kasteelhoeve uit de zeventiende eeuw, een boerderij die samen met de kerk het beeld van de dorpskern bepaalt. Een wandeling door de straatjes voert langs goed bewaard, in kalksteen gebouwd erfgoed.
De Samsonvallei
Thon-Samson ligt aan het begin van de Samsonvallei, een beschermd natuurgebied dat deel uitmaakt van het Europese Natura 2000-netwerk. De vallei is uitgesleten door de Samson, een snelstromend riviertje dat op de hoogtes van Gramptinne ontspringt en zestien kilometer verder in de Maas uitmondt. Steile kliffen, grotten en ravijnen met rijke plant- en diergroei maken het dal tot een geliefd wandelgebied. Op enkele kilometers stroomopwaarts liggen de beroemde Grotten van Goyet. Vanaf de rotsen bij Samson heb je een panorama over de Maas- en de Samsonvallei.
In en rondom Thon-Samson
Het gehucht Goyet ligt stroomopwaarts van Thon-Samson in dezelfde Samsonvallei. Het is bekend om zijn prehistorische grotten en het gelijknamige kasteel, dat in privébezit is. Een rustig gehucht van oude kalkstenen huizen tussen bos en rivier.
Namêche ligt aan de Maas, op de plek waar de Samson uitmondt, aan de voet van Thon-Samson. Vanuit dit dorp voert de weg de Samsonvallei in. Het heeft een kerktoren uit de 16e eeuw en een klein kasteel in een park langs de rivier.
Namen, de hoofdstad van Wallonië, ligt op korte afstand van Thon-Samson. De citadel boven de samenvloeiing van Maas en Samber, de oude binnenstad en de musea maken de stad een goede uitvalsbasis voor de Samsonvallei en de Condroz.
Mozet ligt stroomopwaarts van Thon-Samson in de Samsonvallei en behoort net als Thon-Samson tot de Mooiste Dorpen van Wallonië. Met de Tour de Royer tegen de gevel van een boerderij uit 1614 en oude natuurstenen huizen is het een sfeervolle stop in de Condroz.