Bij Coo in de gemeente Stavelot ligt een halvemaanvormig meer dat op het eerste gezicht een natuurlijk meer lijkt, maar dat volledig door mensenhanden is ontstaan. Coo ligt aan de Amblève, aan een vroegere meander van de rivier. In de 17e eeuw werd de meander doorgesneden, vermoedelijk omdat het dorpje te vaak overstroomde. Zo ontstond de grootste van de twee watervallen bij Coo. De oude meander werd afgedamd en wordt sindsdien gebruikt als stuwmeer voor de waterkrachtcentrale. Het meer heeft een oppervlakte van 71 hectare en kan 8,5 miljoen kubieke meter water bevatten.
Het stuwmeer van Coo
De pompaccumulatiecentrale
Het stuwmeer is het benedenbekken van de waterkrachtcentrale van Coo-Trois-Ponts, de belangrijkste spaarbekkencentrale van België, gelegen tussen Coo en Trois-Ponts in de provincie Luik. De centrale werkt als een enorme batterij. Het water wordt tijdens perioden met een lager energieverbruik, zoals ’s nachts en in het weekend, naar de bovenbekkens gepompt. Tijdens een piekperiode stroomt het water van de bovenbekkens terug naar het benedenbekken via een machinezaal, waar turbines en alternatoren de benodigde elektriciteit produceren.
De centrale werd gebouwd tussen 1967 en 1979 en heeft een totaal vermogen van 1164 megawatt. Deze maximumcapaciteit kan gedurende vijf uur geleverd worden. De zes Francisturbines zijn opgesteld in een in de rots uitgehouwen machinekamer van 128 meter lang, 22 meter breed en 40 meter hoog. Het hoogteverschil tussen het benedenbekken en de twee bovenbekkens op de heuvels boven Coo bedraagt 275 meter. De centrale wordt meer dan 15.000 keer per jaar opgestart en fungeert daarmee als regelaar van het Belgische elektriciteitsnet, met name om de pieken en dalen van zonne- en windenergie op te vangen.
Wandelen rond het meer
Het stuwmeer is volledig rond te wandelen, goed voor circa vijf kilometer aan verharde en vlakke wandelweg. De route is gemakkelijk begaanbaar met een kinderwagen of rolstoel. Langs de binnenkant van het meer zijn ook onverharde paden beschikbaar, maar die vragen meer inspanning. De wandeling biedt uitzicht op het meer, de waterkrachtcentrale en op Plopsaland Ardennes aan het andere einde. Er zijn geen wegwijzers, omdat de route voor zichzelf spreekt. Halfweg kom je aan de waterkrachtcentrale, die onder begeleiding te bezoeken is. De turbinezaal is ondergronds gebouwd en een tunnel vanuit het meer loopt recht de heuvel in naar de machinezaal.
Zwemmen en kanoën zijn niet toegestaan in het stuwmeer vanwege de functie als waterreservoir en de gevaren van de centrale. Wie wil zwemmen in de omgeving, kan terecht bij de watervallen van Coo.
Praktisch
Het stuwmeer ligt op loopafstand van het dorp Coo en het parkeerterrein bij Petit Coo. Parkeren bij Petit Coo is betaald om te voorkomen dat bezoekers van Plopsaland Ardennes gratis alternatieven zoeken. De wandeling rond het meer is het hele jaar toegankelijk. De kabelbaan van Plopsaland Ardennes geeft vanaf de bovenste halte zicht op de watervallen en het stuwmeer.
De Watervallen van Coo liggen direct naast het stuwmeer, aan het andere einde van de wandeling. De waterval van vijftien meter is ontstaan door dezelfde historische ingreep waardoor ook het stuwmeer werd gevormd. Plopsaland Ardennes biedt uitzicht op zowel de waterval als het stuwmeer.
De Amblève stroomt langs het stuwmeer en is een populaire rivier voor kajakken. Het meest bevaren traject loopt van Stavelot of Trois-Ponts naar Coo of Aywaille, langs stroomversnellingen en door dichte bossen. Verhuurders in Trois-Ponts en Stoumont bieden materiaal en transport aan.
Stavelot ligt op circa zeven kilometer van het stuwmeer, aan de Amblève. De historische stad heeft een voormalige abdij met drie musea en meerdere restaurants. Stavelot is een goede uitvalsbasis voor een bezoek aan Coo en omgeving.
De blauwe mountainbikeroute bij Coo voert door de bossen en over de heuvels rondom het stuwmeer. De route is bewegwijzerd en geschikt voor gevorderde fietsers. Het stuwmeer is een herkenningspunt langs het parcours.
Trois-Ponts ligt op circa vijf kilometer van het stuwmeer aan de samenloop van de Amblève en de Salm. Het dorp is een vertrekpunt voor kajakken op de Amblève en heeft meerdere verhuurders langs de rivier.
Plopsaland Ardennes ligt direct naast het stuwmeer, aan het uiteinde van de wandelroute. Het park heeft een stoeltjeslift die omhoog gaat naar de uitkijktoren op de Lancreberg, vanwaar het stuwmeer en de Amblève-vallei te zien zijn. Voor toegang tot de stoeltjeslift is een parkticket vereist.