Sankt Vith is de grootste stad van de Duitstalige Gemeenschap van België en ligt in de provincie Luik, op het plateau tussen de Hoge Venen en de Schneifel, dichtbij de grens met Duitsland en Luxemburg. De stad telt ruim 9000 inwoners en is het bestuurlijke en culturele centrum van de Duitstalige Oost-Kantons. De voertaal is Duits, maar de volkstaal is van oudsher het Luxemburgs-Frankisch.
Sankt Vith
Een bewogen geschiedenis
De stad ontleent haar naam aan de doorkomst in 836 van de relikwieën van de heilige Vitus, patroon van de stad. In de twaalfde eeuw groeide Sankt Vith uit tot een belangrijke marktplaats en in 1350 verwierf het een stadskeure. In dezelfde periode werden stadsmuren met zes torens gebouwd. De stad brandde drie keer volledig af, in 1543, 1602 en 1689, waarna telkens heropbouw volgde. Tot aan het Congres van Wenen in 1815 behoorde Sankt Vith tot het Hertogdom Luxemburg; daarna werd ze Pruisisch. Het Verdrag van Versailles voegde de Oostkantons in 1919 bij België toe. In mei 1940 bezette Duitsland de streek opnieuw en annexeerde het bij het Derde Rijk.
In december 1944 werd Sankt Vith een sleutelpunt van de Slag om de Ardennen. De Amerikaanse 7de Pantserdivisie hield de stad meerdere dagen stand tegen een aanval van tachtigduizend Duitsers. Na een geordende terugtrekking bombardeerden de geallieerden de stad op 25 en 26 december 1944 intensief: 95 procent van de gebouwen werd vernietigd of zwaar beschadigd. Enkele honderden bewoners kwamen om het leven. In 2004 verleende de Belgische staat de titel van martelarenstad aan Sankt Vith.
De Büchelturm
Het enige middeleeuwse bouwwerk dat de verwoestingen overleefde, is de Büchelturm, een veertiende-eeuwse ronde verdedigingstoren op een heuveltje aan de rand van het vroegere stadscentrum. Hij was onderdeel van de stadsmuur met zes torens, die in de zeventiende eeuw volledig werd gesloopt. Na de oorlog werd het puin van de verwoeste stad rondom de toren opgeworpen; het resulterende heuveltje heet sindsdien de Millionsberg. Vanop het platform boven in de toren is er een panoramisch uitzicht over de stad en de omliggende heuvels. De sleutel is verkrijgbaar bij het toeristisch bureau in het stadhuis.
Museum Poteau '44
In het nabijgelegen Recht, op de weg naar Vielsalm, staat het museum Poteau ’44 op een voormalig slagveld van de Slag om de Ardennen. De vaste collectie toont wapens, uniformen, persoonlijke voorwerpen en foto’s uit de winter van 1944–1945 in drie talen. Buiten staan historische legervoertuigen en zwaar geschut opgesteld. Sinds 2010 heeft het museum ook een afdeling over de Eerste Wereldoorlog.
Tomberg
Op de heuvels boven de stad ligt de Tomberg, met in de winter een klein langlaufgebied. Een verhard bospad van drie kilometer, geschikt voor kinderwagens en rolstoelen, biedt een informatieve wandeling langs inheemse boomsoorten met uitleg in drie talen. Vertrek- en eindpunt is het biermuseum en café Rodt-Tomberg.
Sankt Vith organiseert meerdere markten per jaar: een maandelijkse markt op de derde dinsdag, een zomermarkt in juli en de traditionele Sint-Catharinamarkt in november. Cultuur- en conferentiecentrum Triangel, gebouwd op de voormalige spoorwegsite, ontvangt jaarlijks zo’n vijftigduizend bezoekers voor evenementen, beurzen en concerten.
In en rondom Sankt Vith
Het Bosleerpad bij Sankt Vith is een laagdrempelige, educatieve en kindvriendelijke wandelroute die ideaal is voor een gezinsuitstap of een korte natuurwandeling.
Prüm ligt aan de Duitse kant van de grens en is verbonden met dezelfde Eifel- en Oostkantonsregio als Sankt Vith. De stad heeft de Sint-Salvatorbasiliek en een geschiedenis rond de voormalige abdij.
Bütgenbach ligt noordelijker in de Oostkantons, bij het gelijknamige meer. De plaats sluit aan op Sankt Vith door de Duitstalige Gemeenschap, het hoge plateau en routes richting de Hoge Venen.