De Ardennen staan bekend om bossen, rivierdalen en uitzichtpunten, maar je komt er ook verrassend vaak kunst in de open lucht tegen. Soms gaat het om een beeld bij een kerk of dorpsplein, soms om een werk dat juist bewust buiten de bebouwing is geplaatst. Het leuke aan kunst in de Ardennen is dat je het vaak niet “opzoekt” zoals een museum, maar tegenkomt tijdens een wandeling, een autorit door een dal of een stop bij een uitzichtpunt.
Kunst in de Ardennen
Buitenkunst en landschapskunst
In verschillende delen van de Ardennen zijn kunstwerken in het landschap geplaatst. Dat kan een sculptuur zijn op een open plateau, een installatie langs een bosrand of een werk dat inspeelt op het reliëf van een vallei. In dit soort gevallen is de omgeving onderdeel van het werk: het zicht, de kleur van het gesteente, het contrast met groen of het geluid van water in de buurt. Het Europalia-monument bij Houffalize is daar een goed voorbeeld van: steles in roze marmer in een Ardense setting, met een vormtaal die verwijst naar prehistorische menhirs.
alles landschapskunst in de Ardennen
Het Europalia-monument staat bij Nadrin, net buiten Houffalize. Het bestaat uit strak bewerkte steles van roze Portugees marmer, opgesteld in menhirachtige vormen. Het werk werd in 1991 geplaatst tijdens Europalia Portugal en verwijst naar Europese samenwerking. Het monument is vrij te bekijken in open terrein, zonder openingstijden.
Montauban bij Buzenol combineert archeologie, landschap en openbare kunst. Op het terrein staan hedendaagse sculpturen tussen resten van oude verdedigingswerken en sporen uit de Romeinse periode. De plek past binnen de Gaume door de combinatie van erfgoed, bos, zandsteen en kunst in de buitenruimte.
Les 4 Fils Aymon is een groot beeldhouwwerk op een rots bij Bogny-sur-Meuse. Het werk verwijst naar de middeleeuwse legende van de vier Heemskinderen en hun paard Bayard. Door de ligging boven de Maasvallei is het tegelijk kunstwerk, uitzichtpunt en herkenningspunt in de Franse Ardennen.
Kunstroutes
Een duidelijk voorbeeld is Sentiers d’Art en Condroz-Famenne. Dat is een lange luswandeling van ongeveer 155–160 km met meer dan 50 kunstwerken in de natuur, verspreid over meerdere gemeenten in de provincie Namen. Je hoeft die lange route niet in één keer te lopen: er zijn ook kortere lussen die je als dagwandeling kunt doen. Dit is land art in de praktijk: kunst die bewust in het landschap staat en waar je letterlijk naartoe loopt.
Ook in de Oostkantons vind je toegankelijke kunstroutes, zoals het sculpturenpad “In the Footsteps of the Stones” bij Heppenbach/Walhorn. Dit is een korte wandeling van ongeveer 3 km langs steensculpturen, met een route die bewust laagdrempelig is gehouden. Het is een goed voorbeeld van buitenkunst die je met weinig tijd toch kunt meepakken, zonder dat je een hele dag op pad hoeft.
Street art en muurschilderingen
Wie liever iets stedelijkers heeft, kan in Verviers een streetartparcours volgen. Dit is een route van ongeveer 6 km langs rond de 20 werken in het centrum. De kunst zit hier op muren, banken en andere plekken in het straatbeeld. Het is een andere vorm van “Ardennenkunst”, maar wel eentje die goed werkt als afwisseling wanneer je in de Vesderstreek zit en een halve dag in een stad wilt rondlopen. Ook in andere Ardense steden en dorpen kom je met regelmaat streetart en andere kunstwerken tegen.