De abdij van Orval is vooral bekend door het trappistenbier, maar op en rond het domein hoort ook Orval-kaas bij de vaste traditie. Het gaat om een abdijkaas van koemelk met een gewassen korst. Dat type korst bepaalt een groot deel van de beleving: de buitenkant ontwikkelt tijdens de rijping meer geur en smaak, terwijl de binnenkant relatief mild en soepel blijft. Daardoor is Orval-kaas toegankelijker dan sommige andere gewassen-korstkazen, maar hij heeft wel voldoende karakter om niet “vlak” te worden op een plank met charcuterie of brood.
Orval-kaas
Smaak en structuur van de gewone Orval-kaas
De standaard Orval-kaas is halfzacht en laat zich makkelijk snijden. De kern is romig, licht zout en duidelijk zuivelachtig, met een zachte, ronde smaak. De korst is het deel dat meer spanning geeft: die kan wat aardser en uitgesprokener ruiken, terwijl de smaak meestal netjes in balans blijft. Wie de korst mee-eet, krijgt meer pit; wie de korst wegneemt, houdt een milde abdijkaas over die goed werkt op brood, bij een eenvoudige lunch of als onderdeel van een borrelplank.
In de keuken is dit een kaas die je breed kunt gebruiken. Hij smelt goed in warme bereidingen (bijvoorbeeld op toast, in een croque of over aardappels), maar hij werkt ook koud, in plakken of blokjes bij een glas bier. De combinatie met Orval-bier wordt vaak gezocht, omdat bitterheid en gisttonen goed aansluiten bij romige kaas, maar Orval-kaas past net zo makkelijk bij andere Belgische bieren of een glas cider.
De oudere versie: Vieil Or
Naast de gewone kaas bestaat er een langer gerijpte variant die bekendstaat als Vieil Or. Deze versie is duidelijk steviger en droger. Waar de jonge Orval-kaas romig blijft, schuift Vieil Or meer op richting nootachtig, pittiger en zouter, met rijpingstonen die langer blijven hangen. Ook de korst speelt hier een grotere rol: de rand smaakt nadrukkelijker mee en geeft meer diepte aan het geheel. Dit is de versie die beter past bij mensen die graag een uitgesprokener abdijkaas eten, of die een kaas zoeken die meer “bite” heeft op een plank met vleeswaren.
Belangrijk verschil in beschikbaarheid: Vieil Or is alleen verkrijgbaar bij de abdij van Orval zelf. In winkels met streekproducten in de omgeving kom je doorgaans de standaard Orval-kaas tegen, maar niet de oudere variant. Wie specifiek voor Vieil Or gaat, plant dat dus in bij een bezoek aan Orval.
Wanneer kies je welke?
De gewone Orval-kaas is geschikt voor dagelijks gebruik: brood, lunch, borrel, koken. Vieil Or is interessanter als je nadrukkelijk op smaak en rijping zoekt, bijvoorbeeld voor een kaasplank of als stevige tegenhanger bij een bitterder bier.
De Abdij van Orval ligt bij Villers-devant-Orval, in het zuiden van de provincie Luxemburg. De abdij is bekend door de ruïnes, het klooster, het bier en de kaas.
Brouwerij Orval ligt binnen het abdijdomein en brouwt het trappistenbier van Orval. De brouwerij is verbonden met de abdij en de productie van streekproducten.
Villers-devant-Orval ligt bij de abdij van Orval, dicht bij de Franse grens. Het dorp hoort bij de streek rond Florenville, Torgny en de zuidelijke Semoisvallei.
Florenville ligt aan de zuidrand van de Ardennen, dicht bij de Semois en de Franse grens. De omgeving is bekend door Orval, Chiny, Lacuisine en dorpen in de Gaume.