Middeleeuwse feesten in de Ardennen

De Ardennen tellen meer dan tweehonderd kastelen en kasteelruïnes, verspreid over de valleien van de Ourthe, de Semois, de Maas en de Amblève. De meeste zijn gebouwd tussen de tiende en de vijftiende eeuw, in een periode waarin de streek strategisch belang had voor de graven van Namen, Luxemburg en Luik. Veel van die burchten zijn in de eeuwen daarna vervallen, verwoest of afgebroken voor de bouwmaterialen. Wat overbleef, zijn torens, funderingen, gordelmuren en soms nog een volledig bewaard poortgebouw. Eén keer per jaar worden die ruïnes bewoond.

In de zomermaanden organiseren tientallen plaatsen in de Ardennen middeleeuwse feesten op of rond hun kasteel. De formule varieert per locatie, maar de kern is overal dezelfde: het kasteelterrein verandert twee of drie dagen lang in een kampement van ambachtslieden, marktkramers, muzikanten en vertolkers in historisch kostuum. Smeden, leerlooiers, pottenbakkers en kruisboogschutters installeren zich langs de kasteelmuren. Kinderen leren historische ambachten, het publiek proeft gerechten bereid boven open vuur en ’s avonds verlichten fakkels de ruïnes.

Het Kasteel van Bouillon is het best bewaarde middeleeuwse kasteel van de Ardennen en het middelpunt van het grootste middeleeuwse feest van de streek: de Fête Médiévale de Bouillon, elk jaar begin augustus. Het kasteel was in de elfde eeuw eigendom van Godfried van Bouillon, die er zijn eigendommen verkocht om de Eerste Kruistocht te financieren. Tijdens het feest trekken meer dan tweehonderd figuranten in historische kostuums door de stad. Er zijn riddertournooien, valkeniersshows en demonstraties van middeleeuws gevecht. ’s Avonds wordt het kasteel verlicht door vuurkorven; de optocht eindigt met een vuurspektakel boven de Semois.

De kasteelruïne boven de Ourthebocht in La Roche-en-Ardenne heeft een eigen middeleeuwse markt in de zomerweekenden. Op het binnenplein van het kasteel worden demonstraties van boogschieten en valkenerij georganiseerd; acteurs in middeleeuwse kledij lopen het terrein op. De legende van Berthe, het spook van het kasteel, wordt opgevoerd als deel van de theateractiviteiten. De ruïne is per trap bereikbaar vanuit het stadscentrum.

Het kasteel van Herbeumont, gebouwd in de twaalfde eeuw door de heren van Cugnon, staat op een rots boven de Semoisvallei. Van het kasteel resten de onderbouw van twee torens, de funderingen van het binnenplein en een deel van de gordelmuur. Elk jaar in augustus vindt op het kasteelterrein een middeleeuws spektakel plaats, waarbij de ruïne als decor dient voor riddertoernooien, muzikanten en een middeleeuws marktje met streekproducten.

Naast de drie grotere feesten zijn er in de zomermaanden tientallen kleinere middeleeuwse evenementen in de Ardennen. Durbuy, met zijn middeleeuwse stadskern en donjon, organiseert jaarlijks een historische markt. In Vresse-sur-Semois, Spontin en Hastière vinden vergelijkbare feesten plaats bij of nabij historische gebouwen. Reken erop dat de meeste evenementen in juli en augustus plaatsvinden; data wisselen per jaar.

Een bezoek aan een middeleeuws feest combineert goed met een wandeling langs de omgeving van het kasteel. Bij de meeste feesten is toegang tot het festivalterrein gratis of tegen een lage bijdrage; voor specifieke shows of toernooien wordt soms apart entree gevraagd. Actuele data en programma’s zijn te vinden via de toeristische diensten van Bouillon, La Roche-en-Ardenne en Herbeumont, en via de provinciale toeristische website ardennebelge.be.