Stoumont is een dorp in de provincie Luik en de hoofdplaats van de gelijknamige gemeente. Het ligt op de rechteroever van de Amblève, langs de gewestweg N633, tussen La Gleize in het oosten en het gehucht Targnon in het westen. Het dorp ligt hoog boven de rivier, die ten zuiden en vervolgens ten westen ervan stroomt. Vanuit het dorp zijn er verschillende uitzichten over de vallei. Het bekendste is het panorama van Congo, aan de westelijke ingang van het dorp. De naam komt van de arbeiders die er de spoorlijn aanlegden en de plek naar de Congo vernoemden.
Stoumont
De kerk
De Sint-Hubertuskerk staat in het centrum van het dorp. In de muren zijn nog altijd kogelinslagen te zien uit de gevechten van december 1944.
Het Ardennenoffensief
Op 18 en 19 december 1944 werd tussen Stoumont en La Gleize de noordelijke colonne van het Duitse offensief tot staan gebracht, de Kampfgruppe onder leiding van Joachim Peiper. In en rond het dorp werd hevig gevochten. De Amerikaanse troepen die zich hier verzetten, behoorden onder meer tot de 30e infanteriedivisie en de 82e luchtlandingsdivisie. In het dorp stond het Sint-Eduardhuis, een preventorium waar honderdvijftig meisjes verbleven die met tuberculose besmet waren geraakt. Tijdens de gevechten schuilden ze met de zusters, de opvoeders en de buren in de kelders van het gebouw. Op 22 december 1944, de derde dag van de Slag om Stoumont, kwamen daar ook gewonde soldaten terecht, Duitse en Amerikaanse door elkaar.
Bij de kerk was de bevolking samengedreven. De Duitsers beschouwden de inwoners als terroristen. Een onderwijzer wees Peiper erop dat de dorpelingen eerder dat jaar de bemanning van een neergestort Duits vliegtuig hadden gered. Peiper gaf daarop het bevel de verzamelde inwoners niets aan te doen. Het kasteel van Froidcourt, dat op korte afstand boven de Amblève uitkijkt, deed tijdens de gevechten dienst als ziekenboeg en als gevangenkamp.
De omgeving
Het dorp ligt in een heuvelachtig gebied waar het hoogteverschil oploopt van honderdvijftig meter in het dal van de Amblève tot vijfhonderdvijftig meter op de hoogten. Rond Stoumont lopen bewegwijzerde wandelingen, onder meer bij Monthouet, de Chefna en de Picherotte. Op korte afstand ligt de Fonds de Quarreux, een beschermd stuk van de Amblève waar grote kwartsietblokken in de rivierbedding liggen. Samen met de gemeente Spa vormt Stoumont het Parc naturel des Sources.
In en rondom Stoumont
Op korte afstand van Stoumont ligt La Gleize, waar de colonne Peiper in december 1944 definitief werd gestopt. Tegenover de kerk staat het December 44 Museum, met een Koningstijger-tank voor de deur, gewijd aan het Ardennenoffensief.
In het naburige La Gleize vertelt het December 44 Museum het verhaal van de gevechten van december 1944, toen de Duitse opmars tussen Stoumont en La Gleize tot stilstand kwam. Voor de deur staat een Koningstijger-tank.
Stoumont ligt hoog boven de Amblève, die ten zuiden en westen van het dorp stroomt. Op korte afstand ligt de Fonds de Quarreux, waar grote kwartsietblokken in de rivierbedding liggen. De rivier mondt verderop uit in de Ourthe.
Tussen Stoumont en La Gleize werd op 18 en 19 december 1944 de noordelijke colonne van het Duitse offensief tot staan gebracht. In het dorp werd hevig gevochten; de kerk van Stoumont draagt nog altijd kogelinslagen.
In het gehucht Borgoumont staat het voormalige sanatorium, tussen 1899 en 1903 gebouwd als volkssanatorium voor mannen met tuberculose. Het gebouw van drieduizendvijfhonderd vierkante meter met zijn gebogen gevel staat sinds 2013 leeg en is niet toegankelijk.