Hotels in de Ardennen

De Ardennen zijn in de eerste plaats een huisjesbestemming. De meeste Nederlandse en Belgische bezoekers huren een vakantiehuis of slaan een tent op, en het hotelaanbod is daardoor kleiner en anders verdeeld dan in een klassieke stedenbestemming. Hotels staan vooral in de steden en in de plaatsen waar de dagtoeristen komen: Namen, Luik, Dinant, Durbuy, Bouillon, Spa en La Roche-en-Ardenne. Daartussen liggen dorpen waar hooguit een hotel-restaurant aan de doorgaande weg staat, met een handvol kamers boven de eetzaal. Wie in de Ardennen een hotel zoekt komt dus meestal uit in een stad of aan een rivier, en dat bepaalt ook de prijs. Het hotelaanbod van de Belgische Ardennen staat per plaats bij elkaar, van het dorpshotel met acht kamers tot het vijfsterrenadres in Durbuy.

Namen heeft het grootste stadsaanbod van de Belgische Ardennen: ketenhotels rond het station en kleinere adressen in de oude binnenstad. Het bekendste daarvan is Les Tanneurs, een viersterrenhotel dat is ondergebracht in vijftien zeventiende-eeuwse huizen in het oude leerlooierskwartier aan de Samber. In Dinant zit een hotel in een voormalig klooster: La Merveilleuse by Infiniti aan de Charreau des Capucins, ondergebracht in het Couvent de Bethléem, waar ook het biermuseum Maison Leffe is ingericht. Bouillon heeft aan de Place Saint-Arnould het Hôtel de la Poste, dat sinds 1730 gasten ontvangt en waar Napoleon III en Émile Zola hebben geslapen; de naam Relais de Napoleon III staat nog altijd op de gevel. In Durbuy staat Le Sanglier des Ardennes aan de Place aux Foires, een vijfsterrenhotel dat om de restaurants van chef Wout Bru heen is gebouwd.

In Spa staat het grootste hotel van de stad aan de Place Royale: 120 kamers, vier sterren en een eigen kabelbaantje dat gasten in een paar minuten naar de thermen boven de stad brengt. Het heette jarenlang Radisson Blu Palace en draagt sinds kort de naam Van der Valk. In Luik ging de vijftiende-eeuwse Hôtel des Comtes de Méan op de Mont Saint-Martin in 2011 open als vijfsterrenhotel; sinds 2019 is het huis van Van der Valk, telt het 125 kamers met een spa en een binnenzwembad, en afficheert het zichzelf met vier sterren. Aan de Franse kant van de Ardennen ligt in Charleville-Mézières Le Dormeur du Val, een hotel van 26 kamers die stuk voor stuk anders zijn ingericht.

In Wallonië is het woord hotel wettelijk beschermd. Alleen een zaak die door Tourisme Wallonië, het Commissariat général au Tourisme, is erkend mag zich hôtel de tourisme noemen, en hetzelfde geldt voor de benamingen meublé de tourisme, maison d’hôtes, camping touristique en village de vacances. Van die vijf categorieën heeft alleen het hotel een sterrenclassificatie. Die loopt via het raster van de Hotelstars Union, het Europese systeem waaraan België deelneemt, met punten voor zaken als kamergrootte, receptietijden, ontbijt en onderhoud. Het hotel vult dat raster eerst zelf in, Tourisme Wallonië controleert het ter plaatse of op papier, en na goedkeuring krijgt het huis een schildje voor bij de ingang. Bij een verbouwing of een wisseling van eigenaar kan de classificatie opnieuw tegen het licht worden gehouden. Aan de Franse kant werkt het anders. Daar vraagt een hotel de sterren zelf aan bij Atout France, is meedoen vrijwillig en verloopt een classificatie na vijf jaar. Een Frans hotel zonder sterren kan dus gewoon een huis zijn dat de aanvraag niet heeft gedaan.

Het klassieke Ardense hotel is een familiezaak waarin de eetzaal zwaarder weegt dan de lobby. Veel huizen zijn begonnen als afspanning of dorpsherberg en hebben de kamers er later bij gebouwd, en dat is te merken aan de manier waarop ze verkopen: halfpension, met het diner inbegrepen, is in de streek gewoner dan in Nederland, en in de dorpen is het hotelrestaurant vaak de enige keuken die ’s avonds open is. Het Hôtel de la Poste in Bouillon doet dat al sinds 1730. Aan de bovenkant van de markt geldt hetzelfde principe: in Durbuy draait het hele hotel om de restaurants, en het kasteel van Mirwart is een hotel met restaurants waar verder geen publiek binnenkomt. Wie daar iets wil zien moet het provinciedomein eromheen in, met zijn 35 visvijvers en gemarkeerde wandelroutes.

Een vakantiehuis in de Ardennen wordt meestal per week verhuurd, van vrijdag tot vrijdag of van maandag tot vrijdag, met een schoonmaakbedrag erbovenop en een keuken die je zelf vult. Een hotel rekent per nacht, ook midden in de week. Voor twee of drie nachten, voor een bezoek aan de binnenstad van Namen of Luik en voor wie zonder auto komt is dat de praktische keuze, want de stadshotels staan op loopafstand van het station en de huisjes vrijwel nooit. Voor een week met een gezin valt de rekening andersom uit: vier slaapkamers in een huis kosten al snel minder dan twee hotelkamers per nacht.

In het aanbod voor de Belgische Ardennen begint het merendeel van de hotels tussen de honderd en honderdtachtig euro per nacht voor een tweepersoonskamer, ontbijt meestal inbegrepen. Onder de tachtig euro kom je zelden uit en boven de driehonderd alleen bij de luxeadressen; het Hôtel de la Poste in Bouillon adverteert vanaf 125 euro. In de steden komt parkeren daar nog bij, want de historische centra van Namen en Dinant zijn grotendeels betaald gebied en lang niet elk hotel heeft een eigen garage. Het verschil tussen een drie- en een viersterrenhuis zit in de praktijk vooral in kamergrootte, receptietijden en of er een restaurant bij hoort.

De weken waarin weinig meer vrij is zijn goed te voorspellen. Op het circuit van Spa-Francorchamps staan in 2026 zevenentwintig raceweekenden en evenementen op de kalender, met de Grand Prix in juli en de 24 uur van Spa begin augustus als grootste; in die weekenden vullen de hotels van Spa, Malmedy en Stavelot zich het eerst. Hetzelfde gebeurt rond het carnaval van Malmedy en Stavelot in februari of maart, in de zomervakantie in Durbuy en La Roche-en-Ardenne, en in de weekenden van de kerstmarkten in december. Doordeweeks en buiten de schoolvakanties is het aanbod het ruimst, ook in de steden.