Het weer en klimaat in de Ardennen

Het weer in de Ardennen kan bepalend zijn voor je verblijf. Het klimaat lijkt in grote lijnen op het Nederlandse klimaat, maar de hoogteverschillen in de regio zorgen voor merkbare lokale verschillen. Het weer bovenop een heuvel kan sterk afwijken van het weer in het dal eronder: meer kans op mist, wind en sneeuw op de hogere delen, en gemiddeld iets hogere temperaturen in de beschutte dalen. Het loont om vooraf de weersvoorspellingen in de gaten te houden, al was het alleen om de juiste kleding mee te nemen.

Klimaat

De Ardennen hebben een gematigd maritiem klimaat. De regio staat onder invloed van de Atlantische Oceaan en de warme Golfstroom, die zorgen voor zachte winters en geen extreem warme zomers. De overheersende zuidwestenwind voert vochtige lucht aan, wat de Ardennen gemiddeld iets koeler en natter maakt dan vergelijkbare plaatsen op lagere hoogte in Nederland of België.

Het klimaat verschilt per deel van de regio. De Hoge Venen rond Botrange hebben een merkbaar ruwer klimaat dan de lager gelegen valleien in het zuiden en westen van de Ardennen. De gemiddelde jaartemperatuur in de Ardennen ligt rond de zeven graden Celsius, met Botrange als koudste punt (gemiddeld rond de zes graden) en Virton in het zuiden als warmste (gemiddeld bijna negen graden).

Een kleurrijke zonsondergang boven een heuvellandschap in de Ardennen

Temperaturen

In de zomermaanden ligt de gemiddelde dagtemperatuur net iets boven de twintig graden Celsius. Op heldere, zonnige zomerdagen kan het kwik uitstijgen boven de dertig graden. De warmste plekken zijn de beschutte valleien in het zuiden, zoals de vallei van de Lesse bij Rochefort en Han-sur-Lesse, waar temperaturen boven de vijfendertig graden zijn gemeten. Op de hogere plateaus blijft de maximumtemperatuur meestal wat lager.

In de wintermaanden ligt de gemiddelde dagtemperatuur net boven het vriespunt. ’s Nachts vriest het met regelmaat, en nachtvorst kan tot ver in het voorjaar voorkomen. In extreme gevallen kan het in de Ardennen harder dan twintig graden vriezen. Het absolute kouderecord van België is -30,1°C, gemeten op 20 januari 1940 in de vallei van de Lomme bij Rochefort.

Neerslag

Op jaarbasis valt er in de Ardennen gemiddeld ongeveer 1000 millimeter neerslag. De hoger gelegen delen zijn natter: het weerstation bij Botrange meet gemiddeld circa 1400 millimeter per jaar. De droogste delen liggen aan de westelijke en zuidelijke rand van de regio, met gemiddeld zo’n 900 millimeter per jaar. Er zijn gemiddeld 210 dagen per jaar met neerslag. In extreme gevallen kan er bij een wolkbreuk of langdurige regenval in korte tijd een grote hoeveelheid water vallen. Het maandrecord voor neerslag in de Ardennen werd in 1993 gevestigd, toen op sommige plaatsen meer dan 400 millimeter viel in één maand.

Sneeuw en wintersweer

In de hogere delen van de Ardennen is er in de winterperiode een reële kans op sneeuw. De Hoge Venen kennen gemiddeld rond de tachtig dagen per jaar met een sneeuwdek, terwijl de randen van de Ardennen soms slechts tien dagen sneeuw zien. In extreme gevallen kan er in de Hoge Venen in één of twee dagen meer dan een meter sneeuw vallen. Op de Hoge Venen en bij Botrange zijn meerdere langlaufroutes aangelegd. Op een aantal plaatsen in de Ardennen zijn ook skipistes te vinden.

Winterbanden worden aangeraden bij een bezoek aan de Ardennen in de wintermaanden. Niet alle wegen worden even goed gestrooid, zeker op de kleinere binnenwegen.

Een besneeuwd landschap met een omheining in de Ardennen

Overstromingen

De Ardennen hebben regelmatig te maken met overstromingen. De oorzaken zijn extreme regenval door wolkbreuken of langdurige neerslag, en smeltwater dat in het voorjaar via de rivieren vanuit de hoger gelegen delen naar de dalen stroomt. De rivieren kunnen dan buiten hun oevers treden. In ernstige gevallen worden delen van de Ardennen geëvacueerd.

Onweer

Met name in de hogere delen van de Ardennen komen met regelmaat onweersbuien voor, gemiddeld twintig tot vijfentwintig dagen per jaar. De kans op onweer is het grootst na een periode van warme dagen in de zomer. Een groot deel van het onweer dat over de Ardennen trekt, is gevormd boven Frankrijk en beweegt richting de Eifel.

Mist

Mist komt in de Ardennen regelmatig voor, zeker op de hogere delen. Het weerstation bij Botrange meet gemiddeld bijna tweehonderd dagen met mist per jaar. De mist treedt het vaakst op in de ochtenduren en trekt gedurende de dag weg, maar kan ook dagen aanhouden. Mist kan erg plaatselijk zijn en snel optrekken of verdwijnen.

Het klimaat van de Ardennen

	Jan	Feb	Mrt	Apr	Mei	Jun	Jul	Aug	Sep	Okt	Nov	Dec
Gemiddeld max. (°C)	2	2	5	9	13	16	19	18	16	13	7	3
Gemiddeld min. (°C)	-3	-2	0	2	6	10	11	10	8	4	0	-2
Uren zon per dag	2	2	4	5	7	7	7	6	5	3	2	2
Neerslag (mm)	110	81	82	70	65	78	107	105	98	92	84	108

Bovenstaande cijfers zijn langjarige gemiddelden voor de Ardennen. Lokaal kunnen afwijkingen voorkomen.

Beste reisperiode

Er is geen beste reisperiode die voor iedereen geldt; dat hangt af van wat je wilt doen. Voor kajakken en kanoën is het voorjaar of de vroege zomer het meest geschikt vanwege het hogere waterpeil. Wie wil skiën of langlaufen, moet de regio in de winter bezoeken. Wielertoeristen trekken met name in het voorjaar naar de Ardennen, wanneer ook de toerversies van klassiekers als Luik-Bastenaken-Luik worden gereden. De meeste toeristische attracties zijn het hele jaar geopend maar hanteren beperkte openingstijden in de winter; campings zijn doorgaans alleen in de zomermaanden open. Rond de feestdagen zijn de kerstmarkten in de verschillende steden en dorpen een populaire reden voor een kort verblijf.