Grotten van Goyet

De grotten van Goyet liggen bij het gehucht Goyet, in de gemeente Gesves, in de Condroz, provincie Namen. Ze bevinden zich in een kalksteenmassief aan de samenvloeiing van de beek de Struviaux en de Samson, een zijrivier van de Maas. De grotten zijn uitgehold in het kalksteen door het water van de beek en bevatten stalactieten en stalagmieten. Sinds 1976 zijn ze geklasseerd als erfgoed, en ze behoren tot het uitzonderlijk erfgoed van Wallonië.

De grotten van Goyet zijn vooral bekend om hun prehistorische betekenis. Het is een van de weinige plekken in Europa waar zowel fossielen van neanderthalers als van Homo sapiens zijn gevonden.

De menselijke bewoning van de grotten begint in het middenpaleolithicum. Neanderthalers verbleven er met tussenpozen tussen 120.000 en 40.000 jaar geleden. Later, tussen 20.000 en 12.000 jaar geleden, verbleven er Homo sapiens. Er zijn ook sporen uit het neolithicum, waaronder het graf van een kind van ongeveer twaalf jaar oud.

Een opvallende vondst betreft de neanderthalers. Onderzoekers identificeerden de resten van dertien verschillende individuen, met op de botten snijsporen die wijzen op kannibalisme. Het was de eerste keer dat bij neanderthalers in Noord-Europa sporen van kannibalisme werden aangetroffen. Of het om ritueel of om voedingskannibalisme ging, is niet met zekerheid vast te stellen.

Foto’s © Grottes de Goyet

In de grotten werd een hondenschedel van ruim dertigduizend jaar oud gevonden, die geldt als de oudste ter wereld. Daarnaast leverden de grotten enkele van de belangrijkste prehistorische kunstwerken van België op, waaronder graveringen van een steenbok en een vis. Ook botten van ijstijddieren als de wolharige neushoorn, de holenbeer, de holenleeuw en het reuzenhert zijn er teruggevonden.

De eerste opgravingen werden vanaf 1868 uitgevoerd door de Dinantse geoloog Édouard Dupont, in de tijd dat Charles Darwin net zijn evolutietheorie had gepresenteerd. Latere analyses met modernere methoden leverden de gedetailleerde kennis op die de grotten vandaag zo bijzonder maakt.

De grotten zijn sinds april 2022 weer toegankelijk, na een sluiting van drie jaar. Het beheer is in handen van het Préhistomuseum, dat de rondleidingen verzorgt met archeologen als gids. De rondleiding voert door zeven galerijen en is multimediaal opgezet, met nieuwe verlichting, projecties op de wanden en geluidsfragmenten. De groepen zijn klein gehouden. Een bezoek begint buiten, met uitleg over het landschap rond de grot, en gaat dan ondergronds verder.

Reserveren vooraf is verplicht. De grotten zijn niet het hele jaar dagelijks open; de openingsdagen wisselen per seizoen en staan op de website van de grotten.

Foto’s © Martin Dellicour