De Fresque des Wallons is een muurschildering van 330 vierkante meter op de zuidgevel van het stadhuis van Namen. Het is een trompe-l’oeil. De geschilderde ramen, gevelplaten en glaspartijen lijken bij het gebouw te horen, tot je ziet dat er mensen uit hangen. Er staan ongeveer 250 Walen op, van Karel de Grote tot stripfiguren. Het werk ligt achter het stadhuis in de Jardins du Maïeur, uit het zicht van de winkelstraten, en je kunt er gratis naartoe lopen.
De Fresque des Wallons in Namen
Een gevel die doet alsof
De schildering zit op de puntgevel van de uitbreiding die het stadhuis in de jaren tachtig kreeg. Dat is een vrij gewoon gebouw van baksteen, beton en glas. Op de muur is een heel andere gevel geschilderd: okerkleurige natuurstenen platen, een glazen vliesgevel met stalen roeden, en daartussen ramen met balustrades. Sommige van die ramen bestaan echt, andere zijn geverfd. Op de foto is dat verschil nauwelijks te zien. Het spel gaat verder met de schaduwen. De geschilderde steltlopers hebben een schaduw op de muur gekregen die precies bij het echte licht past. Voor de gevel staan drie zilverkleurige ventilatiepijpen van het gebouw zelf. De schilders hebben die niet weggewerkt maar erin opgenomen: er hangt geschilderd groen omheen en het Marsupilami slingert er met zijn staart langs.
Wie er allemaal op staat
Boven in de geveltop zit een geschilderd glas-in-loodraam met Karel de Grote erin, met kroon, zwaard en schild. Daaronder leunt Blanche van Namen uit een raam, de gravendochter die in de veertiende eeuw koningin van Zweden en Noorwegen werd. Verder naar beneden volgen de namen die Wallonië buiten de landsgrenzen bekend maakten. Ernest Solvay staat er, de chemicus achter het sodaprocédé. Adolphe Sax uit Dinant staat er, de uitvinder van de saxofoon. Ook Georges Simenon, Dominique Pire, Maurice Grevisse, Salvatore Adamo, Édouard Empain en tafeltennisser Jean-Michel Saive kregen een plek, net als de Naamse schilder Albert Dandoy en de middeleeuwse goudsmid Hugo van Oignies.
De fresco laat het niet bij portretten. Aan de rechterkant daalt een klimster aan een touw langs de gevel af; dat is Muriel Sarkany, jarenlang de beste sportklimster van België. Tussen de echte mensen zitten verzonnen figuren. Het Marsupilami en de Smurfin hangen aan de glasgevel. De Waalse haan van Pierre Paulus staat er, en ook de macrâle, de heks uit de Waalse volksverhalen. Voor één raam zit een oudere man met zijn hand tegen zijn hoofd naar buiten te kijken, alsof hij het allemaal aanziet.
De steltlopers en de etalage
Op het grijze deel van de gevel staan twee steltlopers in het rood-witte kostuum van Namen. Ze horen bij de Echâsseurs Namurois, die elk jaar op de Place Saint-Aubain om de gouden stelt vechten. Naast hen is een etalage geschilderd, tot aan de rolluikkast en de prijskaartjes toe. In de kast staan boeken en affiches met titels die naar Wallonië verwijzen. Op de ruggen van die boeken staan namen, en dat bleek een handige manier om de fresco later bij te werken: in 2018 zijn er nieuwe titels bij gezet, waaronder een verwijzing naar dokter Willy Peers, naar dierenpark Pairi Daiza en naar het festival Namur en Mai.
2004, en de opknapbeurt van 2018
De stad Namen gaf de opdracht aan CitéCréation uit Lyon, een atelier dat gespecialiseerd is in dit soort gevels. Twee studenten van de Academie voor Schone Kunsten van Namen werkten mee. Er is van april tot augustus 2004 aan geschilderd. Op 18 september van dat jaar werd de fresco ingehuldigd, tijdens de Fêtes de Wallonie. De rekening kwam op 150.000 euro. Na veertien jaar zon en regen was de verf toe aan een beurt. De stad haalde in 2018 hetzelfde atelier terug voor 112.000 euro. Vijf schilders werkten vijf weken lang in Lyon aan de doeken, waarna drie van hen er in Namen nog drie weken aan vast plakten en bijwerkten. Eind september 2018 gingen de steigers weg. Er kwamen toen drie figuren bij: zevenkampster Nafissatou Thiam, abt Malherbe en beeldhouwer Félix Roulin. Wie foto’s van voor 2018 bekijkt, ziet die drie er dus nog niet op staan.
Waar je hem vindt
De fresco staat niet aan een doorgaande straat. Je bereikt hem via de Jardins du Maïeur, de tuin achter het stadhuis, en daar kom je alleen door een doorgang onder het gebouw of via de venelle des Capucins. De tuin is vrij toegankelijk en er wordt geen toegang gevraagd. Sinds eind 2024 wordt het stadhuis energetisch gerenoveerd, een werf van 7,8 miljoen euro waarbij de gevels van buiten worden geïsoleerd. De zuidgevel is daarop de enige uitzondering: die wordt van binnenuit aangepakt, juist om de schildering te behouden.
Praktisch bij je bezoek
- De Fresque des Wallons staat in de Jardins du Maïeur, de tuin achter het stadhuis van Namen.
- De tuin is vrij toegankelijk en gratis; je kijkt de fresco van buiten, er is geen kassa.
- Tijdens de renovatie van het stadhuis bereik je de tuin via de venelle des Capucins of via de doorgang onder het stadhuis. Het chemin des Écoliers is tijdelijk dicht.
- De gevel kijkt naar het zuiden, dus in de loop van de dag valt er het meeste licht op.
In en rondom Namen
De kathedraal aan de Place Saint-Aubain werd tussen 1751 en 1767 herbouwd in Italiaanse barokstijl. Met koepel en lantaarn komt het gebouw op ongeveer zeventig meter. In de middeleeuwse toren ernaast hangt een beiaard van negenenveertig klokken.
Op de punt van de citadel van Namen ligt een bronzen zeeschildpad met een ruiter op de rug, Searching for Utopia van Jan Fabre. Het beeld kwam er in 2015 voor een tentoonstelling, bleef staan en is gratis en het hele jaar te bekijken.
Op de Place d’Armes staan twee bronzen mannen met een ontsnapte slak tussen zich in. Ze komen uit het poppentheater van Namen en horen bij de bijnaam die de stad aan haar traagheid dankt.
Namen is de hoofdstad van Wallonië en ligt op de plek waar de Samber in de Maas stroomt. De oude binnenstad ligt tussen de twee rivieren, met de citadel op de rots erboven. Het stadhuis staat midden in dat oude centrum.