Carlsbourg

Carlsbourg is een dorp in de gemeente Paliseul, in de provincie Luxemburg, op het plateau tussen de Lesse en de Semois. Tot de gemeentefusie van 1977 was het een zelfstandige gemeente met een eigen bestuur. Het dorp heeft een stopplaats aan lijn 166 tussen Dinant en Bertrix, niet meer dan een perron met een klein wachthuis en een zuil met de dienstregeling, en toch is dat het punt waar twee wandeletappes bij elkaar komen. In het Waals heet het dorp Saucère, en die naam verwijst naar wat hier vroeger groeide.

Tot 10 augustus 1757 heette het dorp namelijk Saussure, van saussaie, een plek waar wilgen staan. Op die datum kreeg het de naam Carlsbourg van Charles Godefroy de La Tour, de soevereine hertog van Bouillon. Dat is aan het wapen nog te zien, want het wapenschild dat de gemeente Paliseul vandaag gebruikt komt van de oude gemeente Carlsbourg en gaat terug op de wapens van die hertog, met daarin de tekens van La Tour, van het hertogdom Bouillon en van de graafschappen Auvergne en Boulogne.

Volgens de overlevering kwam gravin Ida van Boulogne in de elfde eeuw met haar zieke zoon Godfried naar de Ardennen, omdat een oude kluizenaar haar had aangeraden hem de zuivere lucht van deze streek te laten inademen. Op een hoogte vol bloeiende wilgen wilde ze een tak breken, waarop een herderinnetje uit de struik opdook en tussen de takken een Mariabeeld liet zien. De gravin bad om de gezondheid van haar zoon en liet bij de struik een heiligdom bouwen. Kolonisten uit de buurt vestigden zich eromheen, en die zoon zou later Godfried van Bouillon worden.

Het Institut Saint-Joseph werd in 1844 gesticht en is nog altijd een school voor secundair onderwijs; een deel van het terrein bestaat uit een kasteeltje in Lodewijk XV-stijl. In 1895 besloot broeder Mathias-Marie, toen directeur, om met de leerlingen van de landbouwafdeling boter te maken. Uit dat schoolproject groeide een parochiezuivelfabriek die de naam van het dorp kreeg en hield. In 1974 verhuisde het bedrijf naar modernere gebouwen in Recogne bij Libramont, en de merknaam Carlsbourg is daarna in de winkel gebleven, ook al wordt er in het dorp zelf geen boter meer gemaakt.

In de reeks wandelingen van station naar station is Carlsbourg zowel eindpunt als vertrekpunt. Vanaf Graide komt een etappe van twintig kilometer binnen met 386 hoogtemeters, en vanaf de stopplaats vertrekt er een van 22 kilometer naar Paliseul met 425 hoogtemeters. Wie ze achter elkaar loopt legt ruim veertig kilometer over het plateau af, met aan beide uiteinden een perron aan dezelfde spoorlijn. Bewegwijzering is er niet, dus de gps-track en het gidsblad gaan mee, en de stopplaats zelf biedt verder niets: geen loket, geen wachtzaal, geen winkel.

Foto: Japplemedia, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons (bewerkt).