Open Monumentendag in de Ardennen: dit gaat er 12 en 13 september open

Op zaterdag 12 en zondag 13 september zijn in Wallonië de Journées du Patrimoine, de Waalse Open Monumentendagen. Ruim 350 plekken zetten dat weekend hun deuren open, en meer dan honderd daarvan liggen in de Ardennen en de directe omgeving. De toegang is overal gratis.

Het gaat niet alleen om plekken die je anders ook kunt bezoeken. Een deel van het programma bestaat uit gebouwen die de rest van het jaar dicht zijn, uit kelders en torens die normaal niet op de route liggen, en uit restauraties waar je deze twee dagen wel binnen mag kijken. Hieronder staat wat er in de Ardennen te doen is, per provincie.

De Journées du Patrimoine hebben dit jaar geen thema. Het weekend vormt de afsluiting van het zomerprogramma dat sinds juni onder de noemer Patrimoine en spectacle liep.

Alle activiteiten zijn gratis. Voor een deel ervan is reserveren verplicht, vooral bij rondleidingen met een beperkt aantal plaatsen. Dat staat per activiteit vermeld in het programma, samen met het telefoonnummer van de organisator. Het volledige programma staat op public.journeesdupatrimoine.be en wordt tot op het laatste moment bijgewerkt, dus controleer de tijden vlak voor je vertrekt.

Let op dat veel activiteiten maar één van beide dagen doorgaan. Dat verschilt per plek en staat hieronder telkens vermeld.

Het kasteel van Franchimont bij Theux staat in de steigers. Er loopt een grote restauratie aan het middeleeuwse deel, met stellingen van 25 meter hoog rond de donjon. Op zaterdag zijn er rondleidingen over de werf om 11, 12, 14 en 16 uur, telkens anderhalf uur. Reserveren is verplicht.

In de abdij van Stavelot is het hele weekend open van 10 tot 18 uur, met daarnaast een escape game door de abdij, Le secret des moines de Stavelot, vanaf acht jaar. Zaterdag om 13.30 en 16 uur, zondag ook om 10.15 uur. Reserveren verplicht.

In Spa gaat het Waux-Hall open, de enige assembleezaal uit de achttiende eeuw die in Spa in oorspronkelijke staat bewaard is gebleven en een van de oudste speelzalen van Europa. Alleen zondagmiddag, van 13.30 tot 17 uur, vrije toegang, met doorlopend een documentaire.

Ook bij Spa: een begeleide wandeling door de fagne van Malchamps, het natuurgebied van ongeveer 350 hectare naast het domein van Bérinzenne. Zaterdag om 13.30 uur, drie uur, reserveren verplicht.

In Malmedy kun je de torens van de kathedraal in. De westtoren draagt de beiaard; de beiaardier laat het uurwerk, de speeltrommel en het klavier zien. Zaterdag om 13.45 en 14.45 uur, reserveren verplicht via het Malmundarium.

In Solwaster, bij Sart-lez-Spa, is er een begeleide wandeling door het dorp, dat als geheel beschermd is. Zaterdag en zondag om 13.30 uur, twee uur, reserveren verplicht.

Op het Fourneau Saint-Michel bij Saint-Hubert staan de oude ambachten centraal, met ambachtslieden, demonstraties en voorstellingen. Alleen zondag, van 10 tot 17 uur.

In Tellin geeft de oude klokkengieterij een weekend vol activiteiten. Zaterdag aan het eind van de dag wordt er op de ouderwetse manier een klok gegoten, zondagochtend gaat de mal eraf. Zaterdag van 10 tot 17 uur, zondag van 9 tot 16 uur, met gratis rondleidingen door het museum.

Het museum Gaspar in Arlon opent het huis van de gebroeders Gaspar, de beeldhouwer Jean en de fotograaf Charles. Zaterdag van 9 tot 12.30 en van 13.30 tot 17.30 uur, zondag alleen ’s middags, met een rondleiding op zaterdag om 15 uur.

In Marche-en-Famenne viert de Maison Jadot, het pand van het Famenne & Art Museum, zijn 250-jarig bestaan. Beide dagen van 14 tot 18 uur.

De archeologische site Montauban bij Buzenol is zondag open van 10 tot 18 uur, met korte rondleidingen van een halfuur die zeven keer op de dag vertrekken.

In Gérouville is er zaterdagmiddag een dorpswandeling langs de beschermde kerk, de broodoven en de tiendschuur, met om 17 uur een concert.

En in Nisramont, bij het meer van Nisramont in de gemeente La Roche-en-Ardenne, opent La Blanche Maison, een boerderijwoning uit 1767. Zondag van 10 tot 18 uur.

Malagne, de archeologische site van een Gallo-Romeinse villa bij Rochefort, is beide dagen open van 10.30 tot 18 uur, met een rondleiding om 11 uur en activiteiten voor kinderen.

Het kasteel van Spontin in Yvoir is zaterdag en zondag open van 10 tot 16 uur, met rondleidingen, een middeleeuws bestiarium en een schattenjacht door het kasteel.

In Bouvignes, bij Dinant, staat het Maison espagnole uit de zestiende eeuw vol muziek, met optredens op elke verdieping. Beide dagen van 10 tot 17 uur.

Namen heeft zestien activiteiten, meer dan welke andere plaats in de streek. Het Waals Parlement laat bezoekers binnen in het voormalige hospice Saint-Gilles aan de samenvloeiing van Maas en Samber, en het belfort geeft vijf rondleidingen per dag. Voor allebei is reserveren verplicht. Het Théâtre royal, met zijn Italiaanse zaal, is zaterdag zonder reservering te bezoeken tussen 11 en 17 uur.

In Doische vertrekt zondag om 13.45 uur een begeleide tocht van ruim drie uur door het Pays de Hierges, de oude heerlijkheid waar ook Hierges bij hoort. En in Chimay, waar sinds 1862 het trappistenbier van Scourmont wordt gebrouwen, opent de Maison des Artistes bij het kasteel op zondag van 10.30 tot 17 uur.

Eupen is met twintig activiteiten de dichtstbezette plaats van het hele programma. Het merendeel bestaat uit particuliere koopmanshuizen aan de Klötzerbahn, de Gospertstraße, de Kaperberg en het Werthplatz, gebouwd door de lakenfabrikanten die de stad in de achttiende eeuw rijk maakten. Die huizen zijn de rest van het jaar niet te bezoeken.

Daarnaast gaan het stadsmuseum, de Vredeskerk, de Werthkapel en het oorlogsmonument open, en is er een begeleide wandeling over de beek die onder de Gospertstraße door loopt.

De Ardennen liggen in vier landen en die houden hun monumentendagen niet op dezelfde datum.

In Duitsland is de Tag des offenen Denkmals op zondag 13 september, met als motto NetzWERKE: Denkmale und Infrastruktur. Dat valt dus samen met de tweede dag van het Waalse weekend.

In Frankrijk zijn de Journées européennes du patrimoine een week later, op 19 en 20 september, met dit jaar twee thema’s: het erfgoed van de fotografie en erfgoed in gevaar. Voor de Franse Ardennen rond Charleville-Mézières, Sedan en Monthermé is dat het weekend om te gaan.

Luxemburg loopt het verst achter: daar vallen de Journées européennes du patrimoine op 16, 17 en 18 oktober, met hetzelfde thema over erfgoed in gevaar.

Meer van dit soort data staat op de pagina met evenementen in de Ardennen.

• Wanneer: zaterdag 12 en zondag 13 september 2026, in heel Wallonië
• Prijs: gratis
• Reserveren: voor een deel van de activiteiten verplicht, telkens bij de organisator zelf
• Programma: public.journeesdupatrimoine.be, doorzoekbaar op gemeente
• Aantal: ruim 350 activiteiten in Wallonië, waarvan meer dan honderd in de Ardennen

Veel activiteiten gaan maar één van de twee dagen door en sommige rondleidingen zitten snel vol. Kijk dus eerst in het programma welke tijden er gelden voordat je op pad gaat.

Meer over wat er in de streek te zien is staat op de overzichten van kastelen in de Ardennen, musea in de Ardennen en kerken, kloosters en abdijen.